हर्नियाकडे दुर्लक्ष नको! शरीर देत असलेल्या ‘या’ धोक्याच्या खुणा ओळखा वेळीच

हर्निया म्हणजे नक्की काय?

जेव्हा शरीराच्या स्नायूंच्या कमकुवत भिंतीतून एखादा अंतर्गत अवयव (सहसा आतडे) बाहेरच्या बाजूला ढकलला जातो, तेव्हा त्याला 'हर्निया' (Hernia) म्हणतात.

मुख्य लक्षण - फुगवटा किंवा गाठ

हर्नियाचे सर्वात स्पष्ट लक्षण म्हणजे पोट किंवा मांडीच्या (Groin) भागात त्वचेखाली दिसणारा फुगवटा किंवा गाठ. झोपल्यावर ही गाठ अनेकदा अदृश्य होते किंवा आत जाते.

वेदना आणि अस्वस्थता

जड वस्तू उचलताना, खोकताना, वाकताना किंवा जास्त वेळ उभे राहिल्यावर फुगवट्याच्या ठिकाणी तीव्र वेदना, ओढ लागल्यासारखे वाटणे किंवा जडपणा जाणवू शकतो.

प्रकार १ - इनग्विनल हर्निया

हा हर्निया मांडीच्या सांध्यात (Groin) होतो. पुरुषांमध्ये याचे प्रमाण जास्त असून, यामुळे अंडकोषात वेदना किंवा सूज जाणवू शकते.

प्रकार २ - हायटल हर्निया

हा पोटाच्या वरच्या भागात होतो. याची लक्षणे वेगळी असतात; जसे की छातीत जळजळ (Acid Reflux), आंबट ढेकर येणे आणि अन्न गिळताना त्रास होणे.

हर्निया अडकणे (Strangulation)

जर हर्नियाची गाठ आत जात नसेल आणि त्या भागाचा रक्तपुरवठा खंडित झाला, तर तो जीवघेणा ठरू शकतो. अशा वेळी मळमळ, उलट्या आणि तीव्र वेदना होतात.

त्वरित डॉक्टरांना केव्हा भेटावे?

जर हर्नियाची गाठ लाल किंवा जांभळी पडली असेल, असह्य वेदना होत असतील आणि गॅस किंवा शौचास अडथळा येत असेल, तर विलंब न करता हॉस्पिटल गाठावे.

निदान आणि उपचार

हर्निया औषधांनी बरा होत नाही; अनेकदा शस्त्रक्रिया (Surgery) हाच यावरचा कायमस्वरूपी उपाय असतो. लक्षणे दिसताच तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे सुरक्षित ठरते.

कॅन्सरपासून बचाव हवा? स्वयंपाकघरातील हे 5 सुपरफूड ठरतील आरोग्याचं कवच!