छत्रपतींचा गुप्तवास असलेले ऐतिहासिक गाव समोर; वाडे, तलाव आणि मंदिरे आजही कायम

इतिहास

खुद्द स्वराज्याचे छत्रपती ज्या गावात काही काळ वास्तव्यास होते ते ऐतिहासिक गाव म्हणजे पानगांव, ता. बार्शी, जि. सोलापूर होय.

गुप्तवास

स्वराज्याचे पाचवे छत्रपती रामराजे महाराज काही काळ पानगाव येथे गुप्तपणे राहिले होते.

कालखंड

इ.स. १७४५ ते १७५० या पाच वर्षांच्या काळात त्यांनी पानगावात गुप्त वास्तव्य केले.

नाते

रामराजे महाराज आपल्या थोरल्या बहिणी दर्याबाईसाहेब नाईक निंबाळकर यांच्या घरी राहत होते.

सल्ला

 १७५० मध्ये रामराजे गादीवर बसले, बहीण दर्याबाई निंबाळकर या अडचणीच्या वेळी त्यांना सल्ला देत.

सासर

पानगाव हे दर्याबाईसाहेब यांचे सासर होते आणि तेथेच रामराजे महाराजांनी काही काळ घालवला.

पराक्रम

दर्याबाईसाहेब यांनी स्वराज्यासाठी अनेक वेळा तलवार हाती घेऊन रणांगण गाजवले.

सरसेनापती

दर्याबाईसाहेब यांचे पती निंबाजीराव नाईक निंबाळकर हे स्वराज्याचे सरसेनापती होते.

राज्यकारभार

पुढे इ.स. १७५० ते १७७७ या काळात रामराजे महाराजांनी स्वराज्याचे छत्रपती म्हणून राज्यकारभार सांभाळला.

वारसा

छत्रपती रामराजे, सरसेनापती आणि अनेक थोर सरदारांच्या वास्तव्यामुळे पानगावाला ऐतिहासिक महत्त्व प्राप्त झाले.

स्मृती

या गावात आजही त्या काळाच्या आठवणी जपणारे अनेक ऐतिहासिक ठसे दिसून येतात.

स्थळे

पानगावात हत्ती तलाव, थोर व्यक्तींच्या समाध्या आणि प्राचीन मंदिरे आजही इतिहासाची साक्ष देत उभी आहेत.

शिवरायांची दखनी भाषेतील दुर्मिळ बखर उजेडात, मिरजेत मोठा शोध!