विमानाची धावपट्टी कशी बांधली जाते? जाणून घ्या संपूर्ण प्रोसेस...

धावपट्टी

कोणत्याही विमानतळाचा प्राण म्हणजे त्याची धावपट्टी. तिच्याशिवाय विमानतळाची कल्पनाच करता येत नाही. तुम्ही कधी विचार केला आहे का की धावपट्टी कशी बांधली जाते? जमिनीखालील तिचा थर किती जाड असतो?

शेकडो

धावपट्टी हा काही साधासुधा रस्ता नाही. शेकडो टन वजनाच्या विमानांचे प्रचंड वजन, उच्च वेग आणि वारंवार होणारे लँडिंग व टेकऑफ सहन करण्यासाठी ती बांधलेली असते.

जाड

जमिनीखालून वरपर्यंत, संपूर्ण धावपट्टी २.५ मीटर ते तीन मीटर किंवा त्याहून अधिक जाड असते. ती अनेक थरांनी बनलेली असते. प्रत्येक थराचे स्वतःचे कार्य असते.

घर्षण

खालचे थर मजबुती देतात. तर वरचे थर घर्षण आणि गुळगुळीतपणा प्रदान करतात. खोदकामाची खोली निश्चित नसते. ती मातीची ताकद, पाण्याची पातळी आणि हवामानावर अवलंबून असते.

खोदकाम

साधारणपणे, खालची माती तयार करण्यासाठी ३ ते १० फूट खोदकाम किंवा भराव केला जातो. जर माती कमकुवत असेल, तर खराब झालेली माती काढून नवीन भराव टाकला जातो. त्यानंतर तो दाबून घट्ट केला जातो.

जाडी

या सर्वांमुळे, धावपट्टीची जाडी २.५ मीटरपेक्षा जास्त असते. धावपट्टीची रचना केकसारखी असते. सर्वात जाड थर तळाच्या मातीचा असतो, जो १-२ मीटर किंवा त्याहून अधिक जाड असतो.

ग्रॅनाइट

यासाठी मूळ मातीचाच वापर केला जातो, जी पूर्णपणे दाबून एक मजबूत पाया तयार केला जातो. यानंतर खडी, वाळू आणि ग्रॅनाइटच्या कणांचा ३०-६० सेंमी जाडीचा थर असतो, जो पाण्याचा निचरा होण्यास मदत करतो.

खडी आणि सिमेंट

याच्या वर, जड भार सहन करू शकणाऱ्या मजबूत पायासाठी खडी आणि सिमेंटयुक्त बेसचा २०-४० सेंमी जाडीचा थर टाकला जातो. याच्या वर, विमानांना पकड देण्यासाठी १५-४५ सेंमी जाडीचा सर्वात वरचा थर सिमेंट काँक्रीटचा बनवलेला असतो.

काँक्रीट

धावपट्टीचे पृष्ठभाग साधारणपणे दोन प्रकारचे असतात: एक शुद्ध काँक्रीटचा आणि दुसरा डांबराचा, जो स्वस्त आणि दुरुस्त करण्यास सोपा असतो.

मिश्रित पदार्थ

भारतातील बहुतेक प्रमुख विमानतळांवर काँक्रीट किंवा मिश्रित पदार्थाचा वापर केला जातो. डांबराचा ट्रॅक हॉट-मिक्स ट्रक आणि रोलरच्या साहाय्याने तयार केला जातो.

परिस्थिती

धावपट्टी बांधण्यापूर्वी, वाऱ्याची दिशा, हवामानाची परिस्थिती आणि धावपट्टीवर उतरणाऱ्या विमानांचे प्रकार यांचा समावेश करून योग्य नियोजन केले जाते.

रचना

याच्या आधारावर, धावपट्टीची रचना केली जाते आणि तिची लांबी व रुंदी निश्चित केली जाते. धावपट्टी प्रत्यक्ष बांधण्यापूर्वीच रचनेला अंतिम स्वरूप दिले जाते. जमीन सपाट केली जाते, खोदकाम केले जाते.

भरणी

भरणी केली जाते आणि समतल केली जाते. मातीची घनता ९५-९८ टक्क्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी ती थरावर थर दाबून घट्ट केली जाते. पाणी साचू नये म्हणून पाण्याचा निचरा करणाऱ्या नळ्या बसवल्या जातात.

रेल्वेच्या इंजिनमध्ये मातीने भरलेल्या गोण्या का ठेवल्या जातात?