महाराष्ट्रातील महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरीचे केंद्र कसे बनले? जाणून घ्या पडद्यामागची न ऐकलेली स्टोरी...

स्ट्रॉबेरीची राजधानी

महाराष्ट्रातील महाबळेश्वरला स्ट्रॉबेरीची राजधानी म्हणून ओळखले जाते. महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील हे हिल स्टेशन त्याच्या उत्कृष्ट दर्जाच्या स्ट्रॉबेरी आणि व्यावसायिक लागवडीसाठी ओळखले जाते.

महाबळेश्वर

देशभरात उत्पादित होणाऱ्या एकूण स्ट्रॉबेरीपैकी ८० टक्के स्ट्रॉबेरी महाबळेश्वरमध्ये येतात. म्हणूनच महाबळेश्वरला स्ट्रॉबेरीची राजधानी म्हटले जाते.

स्ट्रॉबेरीचे केंद्र

सातारा जिल्ह्यात वसलेले हे हिल स्टेशन तीन कारणांमुळे स्ट्रॉबेरीचे केंद्र बनले आहे. त्याचे हवामान, सुपीक माती आणि प्रगत लागवड तंत्र.

भारतीय बाजारपेठ

उच्च दर्जाच्या स्ट्रॉबेरीची लागवड करण्याच्या त्याच्या दीर्घकालीन परंपरेमुळे ते समानार्थी बनले आहे. पीक हंगामात, महाबळेश्वर स्ट्रॉबेरी भारतीय बाजारपेठेत सर्वात लोकप्रिय असतात.

आदर्श

भारतीय शहरांमध्ये येणाऱ्या ताज्या स्ट्रॉबेरीच्या उत्पादनात महाबळेश्वरचा वाटा मोठा आहे. येथील तापमान, धुके असलेले हवामान आणि लाल लॅटराइट माती स्ट्रॉबेरी लागवडीसाठी आदर्श आहे.

लोकसंख्या

कालांतराने महाबळेश्वरने प्रगत शेती तंत्रे विकसित केली, ज्यामुळे ते स्ट्रॉबेरी उत्पादनात आघाडीवर आले. २०११ च्या जनगणनेनुसार, महाबळेश्वरची एकूण लोकसंख्या १३,३९३ आहे.

लोकसंख्या

महाबळेश्वर हे महाराष्ट्रातील पश्चिम घाटात वसलेले आहे. पुण्यापासून सुमारे १२० किलोमीटर अंतरावर. उंची जास्त असल्याने, आसपासच्या भागांपेक्षा तापमान सौम्य असते.

जमिनीची सुपीकता

पावसाळ्यात शहरात मुसळधार पाऊस पडतो. ज्यामुळे जमिनीची सुपीकता सुधारते आणि स्ट्रॉबेरी, तुती आणि रास्पबेरी यांसारख्या चांगल्या बागायती पिकांना प्रोत्साहन मिळते.

लाल लॅटराइट

माती महाबळेश्वरचे तापमान १०°C ते २५°C पर्यंत असते. जे स्ट्रॉबेरीच्या फुलांसाठी आणि फळांच्या विकासासाठी आदर्श आहे. येथील लाल लॅटराइट माती खनिजांनी समृद्ध आहे.

पाणी

महत्त्वाचे म्हणजे जास्तीचे पाणी सहजपणे वाहून जाऊ देते. ज्यामुळे पाणी साचणे आणि मुळांचे आजार टाळता येतात. हे नैसर्गिक हवामान फळांचा गोडवा, आकार आणि शेल्फ लाइफ लक्षणीयरीत्या सुधारते.

लागवड

महाबळेश्वरमध्ये अनेक व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी स्ट्रॉबेरी जातींची लागवड केली जाते. चांडलर ही जात त्याच्या मोठ्या आकारामुळे आणि समृद्ध चवीमुळे सर्वात जास्त प्रमाणात घेतली जाते.

कॅमारोसा

स्वीट चार्ली ही त्याच्या लवकर परिपक्वता आणि गोडपणासाठी लोकप्रिय आहे. कॅमारोसा ही जात त्याच्या कडकपणा आणि वाहतुकीच्या सोयीसाठी घेतली जाते.

गरजा

या जाती ताज्या स्ट्रॉबेरी बाजारपेठ आणि प्रक्रिया उद्योगाच्या गरजा पूर्ण करतात. स्ट्रॉबेरीची लागवड साधारणपणे सप्टेंबर आणि ऑक्टोबरमध्ये सुरू होते. कापणी डिसेंबरमध्ये सुरू होते.

मुख्य पुरवठा केंद्र

मार्चपर्यंत चालू राहते. जानेवारी आणि फेब्रुवारीमध्ये सर्वाधिक उत्पादन होते. महाबळेश्वर हे मुंबई, पुणे, बेंगळुरू आणि इतर महानगरांसाठी स्ट्रॉबेरीचे मुख्य पुरवठा केंद्र बनले आहे.

भारतीय लष्कराच्या वाहनांवरील 'ते' नंबर आणि बाणाचा अर्थ काय? जाणून घ्या...