पेट्रोलमध्ये मिसळलं जाणारं इथेनॉल कसं तयार करतात?

परिचय

इथेनॉल हा एक प्रकारचा अल्कोहोल असून तो ऊस, मका, तांदूळ आणि इतर स्टार्चयुक्त पिकांपासून तयार केला जाणारा जैव-इंधन आहे.

स्रोत

इथेनॉल तयार करण्यासाठी ऊस, गूळ, मळी, मका, ज्वारी आणि सडलेले तांदूळ यांसारख्या कच्च्या मालाचा वापर केला जातो.

तयारी

धान्य किंवा ऊस प्रक्रिया करून त्यातील साखर किंवा स्टार्च वेगळा काढून इथेनॉल निर्मितीसाठी मिश्रण तयार केले जाते.

मिश्रण

तयार झालेल्या मिश्रणात आवश्यक प्रमाणात पाणी आणि यीस्ट मिसळून किण्वन प्रक्रिया सुरू केली जाते.

किण्वन

यीस्ट साखरेचे रूपांतर इथेनॉल आणि कार्बन डायऑक्साइडमध्ये करत असल्याने अल्कोहोल तयार होण्यास सुरुवात होते.

कालावधी

किण्वन प्रक्रिया साधारणपणे काही दिवस चालते आणि त्यानंतर अल्कोहोलयुक्त मिश्रण तयार होते.

आसवन

किण्वनानंतर मिळालेल्या मिश्रणातील इथेनॉल वेगळा करण्यासाठी डिस्टिलेशन कॉलममध्ये आसवन प्रक्रिया केली जाते.

शुद्धीकरण

आसवनामुळे अल्कोहोल आणि पाणी वेगळे होऊन इथेनॉल अधिक शुद्ध स्वरूपात मिळतो.

निर्जलीकरण

इथेनॉलमधील उरलेले पाणी विशेष रासायनिक प्रक्रियेद्वारे काढून टाकले जाते.

गुणवत्ता

निर्जलीकरणानंतर ९९ टक्क्यांहून अधिक शुद्ध इथेनॉल तयार होतो, जो इंधनासाठी उपयुक्त असतो.

विकृतीकरण

इंधनासाठी वापरल्या जाणाऱ्या इथेनॉलमध्ये पेट्रोल किंवा इतर रसायने मिसळून तो पिण्यायोग्य राहणार नाही याची काळजी घेतली जाते.

उपयोग

तयार झालेला इथेनॉल पेट्रोलमध्ये मिसळून वाहनांसाठी पर्यावरणपूरक जैव-इंधन म्हणून वापरला जातो.

महाराष्ट्राबाहेरचं शिवरायांचं हे घर पाहिलंत का? आजही उभा आहे इतिहासाचा साक्षीदार!