आकाशात विमानाचा वेग कसा मोजला जातो? जाणून घ्या पद्धत...

Mansi Khambe

प्रवास

जेव्हा आपण कारच्या स्पीडोमीटरकडे पाहतो तेव्हा आपल्याला एका निश्चित रस्त्यावर वाहन किती वेगाने प्रवास करत आहे याची जाणीव होते. आकाशात रस्ते किंवा टप्पे नाहीत.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

विमानाचा वेग

म्हणून हवेचा दाब, उपग्रह नेव्हिगेशन आणि प्रगत ऑनबोर्ड उपकरणांचा वापर करून विमानाचा वेग मोजला जातो. विमानाचा वेग विविध प्रकारे व्यक्त केला जाऊ शकतो.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

हवेची घनता

विमान रस्त्यासारख्या घन पृष्ठभागावर प्रवास करत नाही. ते हवेतून प्रवास करते जी स्वतः सतत हालचाल करत असते. वारा, उंची आणि हवेची घनता या सर्व गोष्टी विमान प्रत्यक्षात किती वेगाने उडते यावर परिणाम करतात.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

मोजमाप

म्हणून वैमानिक फक्त एका संख्येवर नव्हे तर अनेक वेग मोजमापांवर अवलंबून असतात. वैमानिकांसाठी सर्वात महत्त्वाचा वेग म्हणजे हवेचा वेग.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

ट्यूबचा वापर

हा वेग विमान सभोवतालच्या हवेच्या तुलनेत किती वेगाने पुढे जात आहे हे सांगतो. विमानाच्या पुढच्या बाजूला किंवा पंखावर बसवलेल्या पिटोट ट्यूब, या लहान ट्यूबचा वापर करून हे मोजले जाते.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

पिटोट ट्यूब

विमान पुढे सरकत असताना, हवा पिटोट ट्यूबमध्ये प्रवेश करते आणि दाब निर्माण करते. या दाबाची बाहेरील हवेच्या दाबाशी तुलना करून, हवेचा वेग निर्देशक विमानाचा हवेतील वेग दर्शवितो.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

GPS तंत्रज्ञान

जमिनीवरील वेग हे विमान जमिनीच्या तुलनेत किती वेगाने पुढे जात आहे हे मोजते. GPS तंत्रज्ञानाचा वापर करून त्याची गणना केली जाते.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

भौगोलिक बिंदू

ते विमानाला दोन भौगोलिक बिंदूंमधून प्रवास करण्यासाठी किती वेळ लागतो याचा मागोवा घेते. जमिनीवरील वेग वाऱ्याच्या दिशेनुसार बदलतो. मागून येणारा वारा तो वाढवतो तर समोरून येणारा वारा तो कमी करतो.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

मॅक

उंचावर, विशेषतः जेट विमानांसाठी, वेग बहुतेकदा मॅकमध्ये मोजला जातो. मॅक म्हणजे विमानाच्या वेगाचे ध्वनीच्या वेगाशी असलेले गुणोत्तर.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

ध्वनीचा वेग

उदाहरणार्थ, मॅक ०.८५ म्हणजे विमान ध्वनीच्या वेगाच्या ८५% वेगाने उडत आहे. ही पद्धत वापरली जाते कारण ध्वनीचा वेग उंची आणि तापमानानुसार बदलतो.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

नॉट्स

विमानाची कार्यक्षमता या घटकावर खूप अवलंबून असते. विमानाचा वेग सामान्यतः नॉट्समध्ये व्यक्त केला जातो. जो नॉटिकल मापनांवरून मिळवलेला एकक आहे.

Airplane Speed Measured

|

ESakal

प्रवासी

एक नॉट्स म्हणजे ताशी १.८५ किलोमीटर. व्यावसायिक प्रवासी विमाने सामान्यतः ४३० ते ४८० नॉट्सच्या वेगाने उड्डाण करतात.

Airplane Speed Measured

|

Esakal

जर गाडीचा वेग किलोमीटरमध्ये मोजला जातो, तर समुद्रात जहाजाचा वेग कसा मोजला जातो? जाणून घ्या...

Ship Speed Measured

|

ESakal

येथे क्लिक करा