एका अपघातामुळे LPG गॅसचा शोध लागला होता! 'ही' गोष्ट तुम्हाला माहिती आहे का?

एलपीजीचा तुटवडा

अनेक भागात एलपीजीचा तुटवडा आणि गॅस सिलिंडर बुकिंग सिस्टममध्ये बदल झाल्याच्या बातम्यांमुळे एलपीजीबद्दल लोकांची उत्सुकता आणखी वाढली आहे.

एलपीजीचा शोध

मात्र एलपीजीचा शोध कसा लागला? हे तुम्हाला माहिती आहे का? याचे उत्तर आज आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत. एलपीजीच्या शोधामागची कहाणी सांगणार आहोत.

पेट्रोलचे बाष्पीभवन

१९०० च्या दशकाच्या सुरुवातीला इंधन विक्रेते आणि ग्राहकांसाठी पेट्रोल साठवणे हे एक मोठे आव्हान होते. साठवणूक किंवा वाहतूक करताना पेट्रोलचे बाष्पीभवन लवकर होते. ज्यामुळे इंधनाचे नुकसान होते.

द्रव इंधन

सुरक्षिततेचे धोके निर्माण होतात. पेट्रोलच्या कंटेनरमध्ये वायू तयार होत असे. ज्यामुळे द्रव इंधनाचे प्रमाण कमी होत असे आणि स्फोट होण्याचा धोका वाढत असे.

वॉल्टर स्नेलिंग

या समस्येमुळे शास्त्रज्ञांना पेट्रोल असे का वागते याचा शोध घेण्यास प्रवृत्त केले. एलपीजीचा शोध वॉल्टर स्नेलिंग यांनी लावला. त्यांनी १९१० मध्ये बाष्पीभवनाच्या समस्येवर संशोधन केले.

तक्रार

एका ग्राहकाने तक्रार केली की त्याने खरेदी केलेल्या पेट्रोलपैकी जवळजवळ अर्धे पेट्रोल तो घरी पोहोचेपर्यंत गायब झाले होते तेव्हा त्यांची चौकशी सुरू झाली.

रासायनिक वर्तन

या घटनेमागील कारण समजून घेण्यासाठी स्नेलिंगने पेट्रोलच्या रासायनिक वर्तनाचा अभ्यास करण्याचा निर्णय घेतला. वेगवेगळ्या तापमानांवर पेट्रोलवर प्रयोग करताना त्यांना आढळले की त्यात प्रोपेन आणि ब्युटेन सारखे वायू असतात.

वायू

सामान्य तापमानात हे वायू द्रव पेट्रोलपासून वेगळे होतात. हवेत मिसळतात. म्हणूनच पेट्रोलचे लवकर बाष्पीभवन होते. या वायूंना कचरा म्हणून टाकून देण्याऐवजी स्नेलिंगने ते गोळा करून वेगळे इंधन म्हणून वापरण्याचा निर्णय घेतला.

घरगुती नळ

त्यानंतर स्नेलिंगने काचेची बाटली आणि घरगुती नळ यासारख्या साध्या प्रयोगशाळेतील उपकरणांचा वापर करून पेट्रोलपासून या वायू वेगळे करण्याचा प्रयोग केला.

प्रोपेन आणि ब्युटेन

प्रोपेन आणि ब्युटेन वेगळे करून आणि संकुचित करून तो त्यांना द्रव स्वरूपात रूपांतरित करू शकला. ज्याला आपण आता द्रवीभूत पेट्रोलियम वायू म्हणतो.

रूपांतर

जेव्हा स्नेलिंगने या वायूंचे द्रवात यशस्वीरित्या रूपांतर केले तेव्हा त्याला लक्षात आले की ते खूप चांगले जळतात आणि स्वयंपाक, गरम करणे आणि प्रकाशयोजना यासाठी वापरले जाऊ शकतात.

घरगुती इंधन

एलपीजीचा वापर पहिल्यांदा १९१२ मध्ये घरगुती इंधन म्हणून करण्यात आला. आपल्या शोधाची गरज ओळखून स्नेलिंगने १९१३ मध्ये एलपीजी प्रक्रियेचे पेटंट घेतले. कालांतराने जगभरात एलपीजीचा मोठ्या प्रमाणात स्वीकार करण्यात आला.

घरात किती LPG सिलिंडर ठेवू शकता? जास्त ठेवल्यास काय कारवाई होणार? जाणून घ्या संपूर्ण नियम...