भारतात UPI ची सुरुवात कशी झाली? एका व्यक्तीमुळे बदलली डिजिटल पेमेंट सिस्टीम

UPI ची भूमिका

आज चहाच्या टपरीपासून मोठ्या दुकानापर्यंत कुठेही QR कोड स्कॅन करून पैसे देता येतात. या सोप्या व्यवहारामागे UPI ची मोठी भूमिका आहे.

UPI ची सुरुवात

UPI चं पहिलं व्हर्जन २०१५ मध्ये NPCI ने सुरू केलं होतं. त्यामागे RBI आणि देशातील अनेक प्रमुख बँकांचंही महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.

पहिली कल्पना

UPI ची प्रत्यक्ष सुरुवात २०१५ मध्ये झाली असली तरी या कल्पनेवर २०१२ पासून काम सुरु करण्यात आलं होतं.

कल्पनेमागे कोण होतं?

मोबाइल वॉलेटशिवाय थेट बँक खात्यातून पैसे पाठवता यावेत, अशी गरज लक्षात घेऊन नंदन नीलेकणी यांनी या संकल्पनेला दिशा दिली.

नीलेकणींची भूमिका

डिजिटल पेमेंटसाठी देशव्यापी व्यवस्था उभी करण्यासाठी नीलेकणी यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे बँका आणि संबंधित संस्था एकत्र आल्या.

NPCI ने नेमकं काय केलं?

UPI तयार करण्याची मुख्य जबाबदारी NPCI कडे होती. नीलेकणी हे NPCI चे चेअरमन होते. त्यांनी वेगवेगळ्या बँकांना एकाच डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर आणलं.

UPI इतकं सोपं का ठरलं?

UPI मुळे पैसे पाठवताना बँक खाते क्रमांक किंवा IFSC कोड लक्षात ठेवण्याची गरज कमी झाली. मोबाइलवरून काही सेकंदांत व्यवहार होऊ लागला.

नंदन नीलेकणी कोण आहेत?

नंदन नीलेकणी हे Infosys चे सहसंस्थापक असून त्यांनी UIDAI चे अध्यक्ष म्हणूनही काम केलं. आधार आणि डिजिटल व्यवस्थेत त्यांचं योगदान महत्त्वाचं आहे.

UPI सर्वांच्या हातात

सोपं पेमेंट, QR कोड आणि मोबाइलचा वाढता वापर यामुळे UPI झपाट्याने लोकप्रिय झालं. आज छोट्या व्यवहारांपासून मोठ्या पेमेंटपर्यंत त्याचा वापर होतो.

रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर पिवळ्या ठिपक्यांच्या टाईल्स का असतात?