रावणाच्या सासरी आजही साजरी होत नाही दिवाळी, काय आहे कारण ?

दिवाळीची आनंदी सुरुवात

दिवाळी जवळ येताच देशभरातील घरे मातीच्या दिव्यांनी आणि रंगीबेरंगी रोषणाईने उजळून निघतात. लोक मिठाई वाटतात आणि आनंदाने सण साजरा करतात.

जोधपूरमधील वेगळी परंपरा

राजस्थानमधील जोधपूरमध्ये मात्र काही कुटुंबे या दिवशी उत्सव न साजरा करता शोक पाळतात. ही परंपरा एका समुदायातील काही कुटुंबांत प्रचलित आहे.

रावणाशी असलेला विशेष संबंध

या कुटुंबांचा विश्वास आहे की रावण हा त्यांचा जावई आणि पूर्वज आहे. त्यामुळे त्याचा मृत्यू त्यांना कुटुंबातील सदस्याच्या निधनासारखा वाटतो.

मंडोर – रावणाचे सासर

जोधपूरजवळचे मंडोर हे रावणाची पत्नी मंदोदरीचे माहेर मानले जाते. तिचा जन्म आणि रावणासोबतचा विवाह येथेच झाला होता, अशी स्थानिक लोककथा आहे.

पूर्वजांनी केलेला विवाहविधी

मौद्गिल आणि श्रीमाली ब्राह्मणांच्या मते त्यांच्या पूर्वजांनीच रावण-मंदोदरीच्या विवाहाचे संस्कार केले. काही ब्राह्मण लग्नानंतर मंडोरमध्येच स्थायिक झाले.

रावणाकडे पाहण्याची वेगळी दृष्टी

हे लोक रावणाला केवळ रामायणातील खलनायक न मानता एक विद्वान पंडित आणि भगवान शिवाचा परमभक्त मानतात. जोधपूरमध्ये रावणाचे मंदिरही आहे.

दसऱ्याच्या दिवशी शोक

देशात इतरत्र रावणाचे पुतळे जाळले जातात, पण हे कुटुंबे अशा कार्यक्रमांपासून दूर राहतात. पुतळे जाळल्यानंतर ते स्नान करतात आणि जनेऊ बदलतात.

दिवाळीलाही शोक

दिवाळीच्या दिवशीही काही कुटुंबे आनंदोत्सव न करता शोक पाळण्याची परंपरा पाळतात. त्यांना रावणाचा मृत्यू दिवस हा दुःखाचा दिवस वाटतो.

पितृपक्षात तर्पण

पितृपक्षात हे लोक रावण, त्याचे वडील विश्रवा आणि आजोबा महर्षि पुलस्त्य यांच्या नावाने तर्पण आणि पिंडदान करतात.

परंपरेचे जतन

ही परंपरा आजही काही कुटुंबांत जिवंत आहे. ती रावणाच्या स्थानिक संबंधांची आणि पूर्वजांच्या स्मृतीची साक्ष देते.

कोल्हापूरमधील 'या' गावात दिवाळी का साजरी केली जात नाही? शेकडो वर्षांची प्रथा