नार्को टेस्ट कशी केली जाते? त्याची परवानगी कोण देते? वाचा प्रक्रिया...

नार्को चाचणी

नार्को चाचणी ही एक फॉरेन्सिक प्रक्रिया आहे. ज्यामध्ये संशयिताला अर्ध-बेशुद्ध अवस्थेत औषध वापरून ठेवले जाते. हे औषध सहसा सोडियम पेंटोथल असते. ज्याला सत्य सीरम असेही म्हणतात.

मानसिक प्रतिकार

त्याचा उद्देश विषयाचा मानसिक प्रतिकार कमी करणे आहे. ज्यामुळे तपासकर्त्याला प्रश्न विचारणे आणि माहिती गोळा करणे सोपे होते.

क्षमता

जेव्हा एखादी व्यक्ती अर्धचेत असते तेव्हा त्याची खोटे बोलण्याची क्षमता कमी होते. कारण खोटे बोलण्यासाठी जाणीवपूर्वक मानसिक प्रयत्न करावे लागतात.

क्षमता

ही चाचणी प्रामुख्याने तपासात मदत म्हणून वापरली जाते. अपराधीपणाचा थेट पुरावा म्हणून नाही. नार्कोअनालिसिस प्रक्रिया नियंत्रित वैद्यकीय वातावरणात केली जाते.

फॉरेन्सिक लॅब

ही प्रक्रिया सामान्यतः सरकारी रुग्णालय किंवा अधिकृत फॉरेन्सिक लॅबमध्ये केली जाते. प्रशिक्षित भूलतज्ज्ञ इंजेक्शनद्वारे सोडियम पेंटोथलचा मोजलेला डोस देतात.

व्यक्ती संमोहन

हे औषध एक शामक प्रभाव निर्माण करते, ज्यामुळे व्यक्ती संमोहन किंवा अर्ध-चेतन अवस्थेत येते. या काळात, तपासकर्ता आणि मानसशास्त्रज्ञ प्रकरणाशी संबंधित संबंधित प्रश्न विचारतात.

भूलतज्ज्ञ

संपूर्ण प्रक्रियेचे निरीक्षण भूलतज्ज्ञ, न्यायवैद्यक तज्ञ, मानसशास्त्रज्ञ आणि वैद्यकीय कर्मचारी यांच्यासह तज्ञांच्या पथकाद्वारे केले जाते.

रेकॉर्डिंग

पारदर्शकता आणि अचूकता सुनिश्चित करण्यासाठी संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान ऑडिओ आणि व्हिडिओ रेकॉर्डिंग केले जातात.

निरीक्षण

शिवाय, सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी, हृदय गती आणि रक्तदाब यासारख्या विषयाच्या महत्वाच्या चिन्हे, संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान बारकाईने निरीक्षण केले जाते.

परवानगी

भारतात तपास संस्था स्वतःहून नार्को चाचण्या करू शकत नाहीत. त्यांना प्रथम न्यायिक दंडाधिकाऱ्यांची परवानगी घ्यावी लागते.

उल्लंघन

न्यायालयाच्या परवानगीशिवाय अशा चाचण्या करणे योग्य प्रक्रिया आणि संवैधानिक संरक्षणाचे उल्लंघन करते.

सर्वोच्च न्यायालय

सेल्वी विरुद्ध कर्नाटक राज्य या ऐतिहासिक निर्णयात सर्वोच्च न्यायालयाने असा निर्णय दिला की आरोपीच्या संमतीशिवाय नार्को-विश्लेषण करता येत नाही.

हक्कांचे रक्षण

हा निर्णय एखाद्या व्यक्तीच्या घटनात्मक हक्कांचे रक्षण करतो, ज्यामध्ये स्वतःला गुन्हेगार न ठरवण्याचा अधिकार आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्य यांचा समावेश आहे.

पुरावा

नार्को-विश्लेषणादरम्यान दिलेली विधाने न्यायालयात थेट पुरावा म्हणून सादर करता येत नाहीत. कारण विषय पूर्णपणे जागरूक नसतो.

हमी

विधानांच्या विश्वासार्हतेची कोणतीही हमी नसते. चाचणी दरम्यान मिळालेली माहिती तपासकर्त्याला नवीन पुरावे शोधण्यास मदत करू शकते.

ईडी जप्त केलेले पैसे कुठे ठेवते? त्यांच्या तिजोरीत किती रक्कम आहे? जाणून घ्या...