कोकणात सापडला समुद्रातील युद्धाचा पुरावा, इतिहास बदलणारं रहस्य

शोध

खारेपाटण येथे प्राचीन नौकायुद्धाचा ठोस पुरावा समोर आला आहे.

स्थळ

सिंधुदुर्ग जिल्हातील कपिलेश्वर–कालभैरव मंदिर परिसरात आढळलेल्या वीरगळावर समुद्रातील युद्धदृश्य कोरलेले दिसते.

शिल्प

या वीरगळावर दोन नौकांमधील संघर्ष, शस्त्रधारी योद्धे आणि सागरी लढाईचे जिवंत चित्रण स्पष्टपणे जाणवते.

अभ्यास

स्थानिक अभ्यासक मुरारी भालेकर आणि ऋषिकेश जाधव यांनी या ऐतिहासिक वारशाचा सखोल अभ्यास केला.

मार्गदर्शन

इतिहास संशोधक डॉ. अंजय धनावडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली हे संशोधन पूर्ण करण्यात आले.

महत्त्व

वीरगळ, सतीशिळा आणि ताम्रपटांच्या आधारे खारेपाटणचे सागरी, व्यापारी व लष्करी स्थान अधोरेखित झाले आहे.

परंपरा

या शोधामुळे कोकण किनारपट्टीवरील नौकानयन परंपरा आणि नौका बांधणी तंत्रज्ञानावर नवे प्रकाश पडले आहे.

कालखंड

संशोधकांच्या मते हे नौकायुद्ध साधारण बाराव्या शतकाच्या मध्यकाळात घडले असावे.

व्यापार

ताम्रपटांमध्ये बंदरात येणाऱ्या व्यापाऱ्यांना करमाफी दिल्याचा उल्लेख सापडतो, जो प्राचीन व्यापारी ताकदीचा पुरावा आहे.

केंद्र

सुमारे हजार वर्षांपूर्वीपासून खारेपाटण हे सागरी व्यापाराचे प्रमुख केंद्र असल्याचे पुरावे दर्शवतात.

संवर्धन

या ऐतिहासिक ठेव्याचे शास्त्रीय जतन आणि संवर्धन होणे अत्यावश्यक असल्याचे अभ्यासकांचे मत आहे.

पर्यटन

योग्य जपणूक झाल्यास खारेपाटण भविष्यात महत्त्वाचे ऐतिहासिक व पर्यटन स्थळ ठरू शकते.

वीरगळ

वीरगळ म्हणजे गाव किंवा प्रदेशाचे संरक्षण करताना शहीद झालेल्या वीरांच्या स्मरणार्थ उभारलेली स्मृतीशिळा होय.

प्रतिबिंब

अशा शिळांवर तत्कालीन युद्धदृश्ये आणि समाजजीवनाचे प्रतिबिंब कोरलेले आढळते.

दुवा

खारेपाटणमधील हा शोध कोकणच्या सागरी इतिहासातील एक महत्त्वाचा दुवा ठरत असून इतिहासाला नवे परिमाण देणारा आहे.

पेशवेकाळातील हॉस्पिटल… कशा व्हायच्या शस्त्रक्रिया?