संतोष कानडे
मैदा खाल्ल्याने प्रत्येकालाच तात्काळ अपाय होतो असे नाही; मात्र त्याचे वारंवार आणि जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतात.
मैदा तयार करताना गव्हातील कोंडा आणि जर्म काढून टाकले जात असल्यामुळे त्यातील फायबर, जीवनसत्त्वे आणि अनेक खनिजे मोठ्या प्रमाणात कमी होतात.
फायबर कमी असल्याने मैद्याचे पदार्थ पटकन पचतात आणि रक्तातील साखरेची पातळी वेगाने वाढवू शकतात, त्यामुळे मधुमेहाचा धोका वाढू शकतो.
मैद्यापासून बनवलेले पाव, बिस्किटे, केक, पिझ्झा आणि पेस्ट्री यामध्ये कॅलरी, साखर आणि चरबीही जास्त असते, त्यामुळे वजन वाढण्याची शक्यता असते.
मैद्यामध्ये फायबर कमी असल्यामुळे पोट लवकर रिकामे होते आणि वारंवार भूक लागते, परिणामी जास्त खाण्याची सवय लागू शकते.
नियमितपणे जास्त प्रमाणात मैद्याचे पदार्थ खाल्ल्यास बद्धकोष्ठता आणि पचनाशी संबंधित समस्या निर्माण होऊ शकतात.
अधिक प्रमाणात मैद्याचे पदार्थ खाल्ल्याने इन्सुलिन प्रतिरोध वाढण्याची शक्यता असते, ज्याचा परिणाम फॅटी लिव्हर आणि टाइप-२ मधुमेहावर होऊ शकतो.
ज्यांना ग्लुटेनची ॲलर्जी किंवा सिलिअॅक रोग आहे, त्यांनी मैद्याचे पदार्थ टाळणे आवश्यक असते.
तथापि, निरोगी व्यक्तीने अधूनमधून आणि मर्यादित प्रमाणात मैद्याचे पदार्थ खाल्ले तर ते सामान्यतः गंभीर आरोग्याचा धोका निर्माण करत नाहीत.
तज्ज्ञांच्या मते, दैनंदिन आहारात मैद्याऐवजी गव्हाचे पीठ, ज्वारी, बाजरी, नाचणी किंवा इतर संपूर्ण धान्यांचा समावेश करणे आरोग्यासाठी अधिक फायदेशीर मानले जाते.