घनदाट जंगलात दडलंय महाराष्ट्राचं खजुराहो; सौंदर्य पाहताच फिटेल डोळ्यांचे पारणे

मार्कंडेश्वर मंदिर

गडचिरोली जिल्ह्यातील मार्कंडा गावात, वैनगंगा नदीच्या काठावर वसलेले प्राचीन मार्कंडेश्वर मंदिर समूह 'विदर्भाचे खजुराहो' म्हणून प्रसिद्ध आहे. इतिहासकार आणि वास्तुविशारद यांनी याला 'सर्वात नयनरम्य मंदिर समूह' अशी पदवी दिली आहे. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

हेमाडपंथी वास्तुकला

८व्या ते १२ व्या शतकादरम्यान हेमाडपंथी शैलीत बांधलेल्या या मंदिर समूहात मूळतः २४ वास्तू होत्या. सध्या केवळ ६ मंदिरे पर्यटकांसाठी खुली आहेत. हे ठिकाण प्राचीन काळी समृद्ध व्यापारी केंद्र होते. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

मार्कंडेय ऋषींची कथा

मंदिराचे नाव मार्कंडेय ऋषींवरून पडले आहे. १६ वर्षांच्या वयात मृत्यूची भाकीत असलेल्या मार्कंडेयांनी वैनगंगा काठी कठोर तपश्चर्या करून भगवान शिवाकडून अमरत्वाचे वरदान मिळवले. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

शिव-यम युद्धाची आख्यायिका

यमराजांनी मार्कंडेयांना पाश घातला तेव्हा शिवलिंगातून प्रकट झालेल्या भगवान शिवांनी भक्ताचे रक्षण केले. नदीच्या दिशेने तोंड असलेल्या गर्भगृहातील जांभळ्या शिवलिंगाची पूजा स्वतः मार्कंडेय ऋषींनी केली होती. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

हेमाद्री पंडित आणि विभीषण

देवगिरीच्या यादव काळातील मंत्री हेमाद्री पंडित यांनी चिरंजीवी विभीषणाला बरे केल्याबद्दल वरदान मागितले. विभीषणाच्या मदतीने एका रात्रीत मंदिरे बांधण्याची कथा आजही सांगितली जाते. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

नागर शैलीचे सौंदर्य

खजुराहोच्या चंदेल शैलीसारखी नागर वास्तुकला असलेल्या या मंदिरात कोणताही शिलालेख सापडलेला नाही. मुख्य मंदिर महर्षी मार्कंडेय आणि शिवाला समर्पित आहे. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

वीज पडण्याची दुर्घटना

सुमारे २५० वर्षांपूर्वी मुख्य मंदिरावर वीज पडली. शिखराचा भाग कोसळला. नंतर गोंड राजांनी मंदिराची दुरुस्ती करून खांब आणि कमानी जोडल्या. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

मंदिर समूहाचे स्वरूप

२४ मंदिरांचा हा समूह ६० मीटर × ३६ मीटरच्या चौकोनी आवारात वसला आहे. नदीकडे, समोर आणि बाजूला तीन प्रवेशद्वारे आहेत. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

अद्भुत शिल्पकला

मंदिरांच्या भिंतींवर रामायण, महाभारत, दशावतार, नर्तक, देवी-देवता आणि शृंगारिक दृश्यांची ४०९ शिल्पे कोरलेली आहेत. शिव-पार्वतीची विविध रूपे विशेष आकर्षक आहेत. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

मुख्य मंदिरातील वैशिष्ट्ये

महामंडपाचे छत चार नक्षीदार खांबांवर आहे. गर्भगृहावर उंच शिखर आहे. येथे गाडगे महाराजांचा संगमरवरी पुतळा आणि विष्णूच्या दशावतारांचे मंदिर आहे. पश्चिम भिंतीलगत अलिंद (मोकळा मार्ग) बारा भागांत विभागला गेला आहे. Markandeshwar Temple, Gadchiroli | Sakal

महिनाभर दररोज सकाळी एक केळी खाल्ली तरी शरीरात काय बदल होतील?

Banana Health Benefits | Sakal येथे क्लिक करा