संतोष कानडे
मुघल बादशहांकडे सोन्याच्या मोहरा, चांदीची नाणी, दागिने आणि मौल्यवान रत्नांचा मोठा खजिना होता.
युद्ध किंवा शत्रूच्या आक्रमणाच्या काळात संपत्ती सुरक्षित ठेवण्याची गरज अनेक राजघराण्यांना भासत असे.
मुघलांनी जमिनीखाली सोनं आणि दागिने पुरून ठेवल्याच्या काही कथा आजही ऐकायला मिळतात.
मात्र, मुघल बादशहांनी नेमका कुठे आणि किती खजिना पुरला होता, याचा ठोस पुरावा सर्व कथांबाबत उपलब्ध नाही.
भारतातील विविध ठिकाणी उत्खननादरम्यान जुन्या काळातील सोन्या-चांदीची नाणी आणि नाण्यांचे साठे सापडले आहेत.
अशा काही नाण्यांचा संबंध मुघल शासकांच्या काळाशी जोडला जातो.
पण नाणी जमिनीत सापडणे आणि ती एखाद्या मुघल बादशहाने स्वतः पुरणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
किल्ल्यांतील गुप्त मार्ग, बंद खोल्या आणि लपवलेल्या खजिन्यांबद्दल अनेक दंतकथा प्रचलित आहेत.
या कथांपैकी कोणत्या खऱ्या आहेत, हे ठरवण्यासाठी पुरातत्त्वीय पुरावे आणि ऐतिहासिक कागदपत्रे तपासणे आवश्यक आहे.
मुघलांचा जमिनीखाली गाडलेला खजिना आजही कुतूहलाचा विषय असला, तरी एखादा प्रचंड खजिना अजूनही सापडायचा आहे, असा ठोस निष्कर्ष काढता येत नाही.
aurangzeb
esakal