संतोष कानडे
मुघल बादशहांच्या शाही स्वयंपाकघरात भारतीय, पर्शियन आणि मध्य आशियाई खाद्यसंस्कृतीचा संगम होता.
बाबरला मध्य आशियातील फळे, विशेषतः द्राक्षे आणि खरबूज आवडत असत.
जहांगीरला आंबे इतके आवडत होते की त्याने आपल्या आत्मचरित्रात त्यांचे विशेष कौतुक केले आहे.
काबूलमधील चेरी, जर्दाळू, पीच आणि द्राक्षेही जहांगीरला आवडत असत.
अकबराच्या काळात शाही स्वयंपाकघरात शाकाहारी आणि मांसाहारी अशा दोन्ही प्रकारचे पदार्थ बनत असत.
अकबर आठवड्यातील काही दिवस मांसाहार टाळत असे आणि साधे पदार्थ पसंत करत असे.
जहांगीरला खिचडी आवडत होती. काही प्रसंगी तो मांसाहार टाळताना खिचडी खात असे.
औरंगजेबालाही खिचडी आवडत असल्याचे उल्लेख आढळतात. तिचा एक प्रकार ‘आलमगिरी खिचडी’ म्हणून ओळखला जात असे.
मुघलांच्या शाही स्वयंपाकात बदाम, पिस्ता, मनुका, केशर, वेलची आणि सुगंधी मसाल्यांचा वापर होत असे.
मुघलांची खाद्यसंस्कृती त्यांच्या आवडीनिवडी, प्रवास आणि वेगवेगळ्या प्रदेशांशी झालेल्या सांस्कृतिक देवाणघेवाणीतून समृद्ध झाली.