संतोष कानडे
मुघल बादशहा आपल्या महालात मनोरंजनासाठी बुद्धिबळ, चौसर आणि पत्त्यांसारखे खेळ खेळत असत.
बुद्धिबळ हा डावपेच आणि बुद्धिमत्तेची कसोटी पाहणारा खेळ दरबारात लोकप्रिय होता.
चौसर हा सोंगट्या आणि फासे वापरून खेळला जाणारा पारंपरिक खेळ होता.
अकबराला चौसराची विशेष आवड होती, असे ऐतिहासिक नोंदींवरून दिसते.
अकबराच्या फतेहपूर सिक्री येथील राजवाड्याच्या परिसरात चौसराशी संबंधित मोठा पट असल्याचेही सांगितले जाते.
मुघल दरबारात सोंगट्या, फासे आणि इतर बैठ्या खेळांमधून मनोरंजन केले जात असे.
काही बादशहा आणि सरदारांना शिकारीची आवड होती; मात्र ती महालातील बैठी करमणूक नव्हती.
राजघराण्यातील सदस्य आणि दरबारी यांच्यात खेळांच्या स्पर्धा व मैत्रीपूर्ण डाव रंगत असत.
संगीत, नृत्य, काव्यवाचन आणि कथाकथन हेही महालातील मनोरंजनाचे महत्त्वाचे प्रकार होते.
या खेळांमुळे मुघल महालात विरंगुळा मिळत असे, तसेच बुद्धिचातुर्य आणि सामाजिक संवादालाही वाव मिळत असे.