संतोष कानडे
१८५७च्या उठावानंतर दिल्लीवरील मुघल सत्तेचा शेवट झाला.
शेवटचे मुघल सम्राट बहादूरशाह जफर यांना ब्रिटिशांनी दिल्लीच्या सत्तेतून हटवले.
लाल किल्ला आणि शाही परिसर ब्रिटिशांच्या नियंत्रणाखाली गेला.
शाही कुटुंबाची अनेक मालमत्ता आणि वस्तू ब्रिटिश प्रशासनाच्या ताब्यात गेल्या.
राजवाड्यातील मौल्यवान वस्तू, कलाकृती आणि इतर शाही सामानाची जप्ती व लूट झाली.
मुघल घराण्याचे राजकीय आणि आर्थिक अधिकार मोठ्या प्रमाणात संपुष्टात आले.
शाही कुटुंबातील अनेक सदस्यांना दिल्ली सोडावी लागली.
बहादूरशाह जफर यांना रंगून येथे हद्दपार करण्यात आले.
पुढे मुघल घराण्याच्या वारसांकडे पूर्वीसारखी विशाल राजकीय मालमत्ता राहिली नाही.
त्यामुळे मुघल साम्राज्याचा अंत झाल्यानंतर त्यांच्या शाही संपत्तीचा मोठा भाग ब्रिटिशांच्या ताब्यात गेला किंवा वेगवेगळ्या ठिकाणी विखुरला.