भारताचा पहिला 'पद्मभूषण' कोणाला मिळाला?

प्रजासत्ताक दिन

दर वर्षी प्रजासत्ताक दिनाला पद्मभूषण पुरस्कार जाहिर केले जातात पण सर्वात पहिला पुरस्कार कोणाला दिला गेला जाणून घ्या.

स्थापना

पद्मभूषण पुरस्काराची स्थापना २ जानेवारी १९५४ रोजी भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे करण्यात आली.

पहिले मानकरी

१९५४ मध्ये जेव्हा हा पुरस्कार सुरू झाला, तेव्हा तो एकाच व्यक्तीला नाही, तर २३ मान्यवरांना एकत्र देण्यात आला होता.

प्रमुख नावे

पहिल्या वर्षी (१९५४) हा सन्मान मिळवणाऱ्यांमध्ये डॉ. होमी भाभा (विज्ञान), शांती स्वरूप भटनागर (विज्ञान), एम. एस. सुब्बलक्ष्मी (कला) आणि मैथिलीशरण गुप्त (साहित्य) यांसारख्या दिग्गजांचा समावेश होता.

क्षेत्र

हा पुरस्कार कला, शिक्षण, साहित्य, विज्ञान, क्रीडा, सार्वजनिक व्यवहार, औषधोपचार आणि समाजसेवा अशा विविध क्षेत्रांतील 'विशिष्ट श्रेणीतील उत्कृष्ट कार्यासाठी' दिला जातो.

घोषणा

दरवर्षी प्रजासत्ताक दिनाच्या (२६ जानेवारी) पूर्वसंध्येला या पुरस्कारांची घोषणा केली जाते.

पदकाचे स्वरूप

या पुरस्काराच्या पदकावर मधोमध 'पद्म' (कमळ) असते आणि वरच्या बाजूला 'पद्म' तर खालच्या बाजूला 'भूषण' असे देवनागरी लिपीत लिहिलेले असते.

पुरस्काराचे वितरण

साधारणपणे मार्च किंवा एप्रिल महिन्यात राष्ट्रपती भवनात आयोजित एका विशेष सोहळ्यात भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते हे पुरस्कार प्रदान केले जातात.

महत्त्व

पद्मभूषण मिळणे हे एखाद्या व्यक्तीसाठी आणि तिने केलेल्या कार्यासाठी अत्यंत प्रतिष्ठेचे मानले जाते, कारण तो देशाप्रती असलेल्या निष्ठेचा आणि योगदानाचा मोठा गौरव असतो.

पहिला प्रजासत्ताक दिन साजरा झाला तेव्हा भारत कसा होता? भारतीयांचे जीवन नेमके कसे होते? पाहा फोटो...