संतोष कानडे
औरंगजेबाच्या काळात इ.स. 1681–1707 मध्ये पंढरपूरची वारी पूर्णपणे बंद झाली होती, असा ठोस ऐतिहासिक पुरावा उपलब्ध नाही.
औरंगजेबाच्या दख्खन मोहिमेमुळे महाराष्ट्रात सतत युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाली होती.
या काळात वारकऱ्यांच्या प्रवासात अनेक अडचणी आल्या असण्याची शक्यता इतिहासकार व्यक्त करतात.
काही वेळा सुरक्षेच्या कारणास्तव वारीचा मार्ग किंवा आयोजनात बदल झाले असावेत.
स्थानिक परंपरेनुसार, विठ्ठलाची मूर्ती काही काळ सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आल्याचे उल्लेख आढळतात, मात्र याबाबत इतिहासकारांमध्ये एकमत नाही.
संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांच्या भक्तीपरंपरेमुळे वारकरी संप्रदाय लोकांमध्ये दृढपणे रुजला होता.
त्यामुळे युद्ध आणि संकटांचा सामना करतही वारकऱ्यांनी वारीची परंपरा जिवंत ठेवली.
उपलब्ध ऐतिहासिक नोंदींमध्ये वारी पूर्णपणे थांबली होती, असा स्पष्ट उल्लेख आढळत नाही.
उलट, वारकरी परंपरा पुढील काळात अधिक व्यापक होत गेली आणि महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक ओळखीचा महत्त्वाचा भाग बनली.