बाळकृष्ण मधाळे
पृथ्वीवरील अनेक जीव त्यांच्या विलक्षण क्षमतांमुळे आजही शास्त्रज्ञांना आश्चर्यचकित करतात. त्यापैकी विंचू हा एक अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण प्राणी आहे. उष्ण वाळवंट असो किंवा खडकाळ जंगल, अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतही विंचू सहजपणे जगू शकतो.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
विंचूंची श्वसन प्रणाली अत्यंत खास असते. त्यांच्या शरीरात Book Lungs नावाची रचना असते, ज्यामुळे ते आवश्यकतेनुसार श्वासोच्छवासाचा दर खूप कमी करू शकतात. त्यामुळे ऑक्सिजनचा वापर कमी होतो आणि ऊर्जा बचत होते.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
याच वैशिष्ट्यामुळे विंचू सहा दिवसांपर्यंत श्वास रोखून ठेवू शकतात आणि बंदिस्त किंवा कठीण परिस्थितीतही दीर्घकाळ जिवंत राहू शकतात.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
विंचूंचा चयापचय (Metabolism) अत्यंत मंद असतो. त्यामुळे ते अन्नाशिवाय अनेक महिने जगू शकतात. काही प्रजाती तर जवळजवळ एक वर्ष अन्न न घेता टिकून राहू शकतात. ऊर्जा वाचवण्यासाठी ते आपल्या हालचाली आणि क्रियाकलाप कमी करतात.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
विंचूंचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे अल्ट्राव्हायोलेट (UV) प्रकाशात निळसर-हिरव्या रंगात चमकण्याची त्यांची क्षमता. त्यांच्या बाह्य सांगाड्यातील विशिष्ट रसायनांमुळे ही प्रतिदीप्ती (Fluorescence) दिसून येते.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
या चमकण्यामागील नेमका उद्देश काय आहे, याचा शोध शास्त्रज्ञ अजूनही घेत आहेत. काहींच्या मते ही संरक्षणात्मक यंत्रणा असू शकते, तर काहींच्या मते ती संप्रेषणासाठी उपयोगी पडत असावी.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
जीवाश्म पुराव्यांनुसार, विंचू सुमारे ४०० दशलक्ष वर्षांपासून पृथ्वीवर अस्तित्वात आहेत. सिलुरियन काळातील जीवाश्मांमध्ये विंचूंचे अवशेष सापडले आहेत. त्यामुळे ते पृथ्वीवरील सर्वात प्राचीन अर्कनिड (Arachnid) वंशांपैकी एक मानले जातात.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
तीव्र उष्णता, अन्नाची कमतरता किंवा प्रतिकूल वातावरण अशा कोणत्याही आव्हानांना तोंड देण्यासाठी विंचू काळानुसार अनुकूल झाले आहेत. त्यांची शारीरिक रचना, मंद चयापचय आणि परिस्थितीनुसार बदलण्याची क्षमता यामुळे ते निसर्गातील अत्यंत सक्षम आणि टिकाऊ प्राण्यांपैकी एक ठरतात.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
विंचू हा केवळ विषारी किंवा धोकादायक प्राणी नसून उत्क्रांती आणि अनुकूलनाचे जिवंत उदाहरण आहे. लाखो वर्षांपासून पृथ्वीवर आपले अस्तित्व टिकवून ठेवणारा हा प्राणी निसर्गाच्या अद्भुत शक्तीची साक्ष देतो.
How Long Can a Scorpion Live Without Food?
esakal
Titavi Bird Death Myth Explained
esakal