शहाजी महाराज यांची दिनचर्या कशी होती?

जागरण

बंगळुरूमध्ये पहाटे भूपाळ्यांचे मधुर स्वर आणि मंत्रपठण ऐकून शहाजी महाराज दिवसाची सुरुवात करत असत.

निरीक्षण

प्रातर्विधी पूर्ण केल्यानंतर ते वाड्यासमोरील मैदानातील घोडेस्वारांच्या कवायतीचे निरीक्षण करत.

कवायत

सुमारे हजार ते पंधराशे घोडेस्वारांची शिस्तबद्ध कवायत पाहणे हा त्यांच्या दिनक्रमाचा महत्त्वाचा भाग होता.

आरोग्य

कवायत पाहिल्यानंतर ते वैद्याकडून नाडीपरीक्षा करून आपल्या आरोग्याची काळजी घेत असत.

स्नान

स्नान आटोपल्यानंतर ते दरबारात जाण्यासाठी पूर्ण तयारी करत असत.

दरबार

सभामंडपाला नवगजी म्हटले जात असे आणि तेथे राजे, संस्थानिक, परराष्ट्र वकील व सरदार आधीच उपस्थित असत.

प्रवेश

भालदारांच्या ललकारीत हातातील तलवारीचे अग्र जमिनीला टेकवत शहाजी महाराज सिंहासनाकडे प्रस्थान करत.

राजकारण

सिंहासनारूढ झाल्यानंतर ते राज्यकारभार, न्यायनिवाडा आणि विविध प्रशासकीय कामांवर लक्ष देत असत.

स्वारी

भोजनानंतर कधी स्वारी तर कधी शिकारीसाठी जाऊन ते आपल्या युद्धकौशल्याचा सराव करत असत.

विद्वत्ता

पंडित आणि कारभाऱ्यांसोबत ते राजकारण, न्याय, काव्य आणि विनोद यांवरही चर्चा करत असत.

खलबत

सायंकाळची पूजा आणि उपहार झाल्यानंतर मोजक्या मुत्सद्यांसह खलबतखान्यात गुप्त चर्चा आणि महत्त्वाचे निर्णय घेतले जात असत.

शिस्त

शहाजी महाराजांची संपूर्ण दिनचर्या शिस्त, दूरदृष्टी, प्रशासनकौशल्य आणि पराक्रम यांचे उत्कृष्ट उदाहरण मानली जाते.

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा लष्करी तळ कसा असायचा? प्रत्येक मराठी माणसाने वाचायला हवं