Sandip Kapde
छत्रपती शिवाजी महाराज आणि संभाजी महाराज शंभू महादेवाचे मोठे भक्त होते.
शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याची शपथ महादेवाच्या पिंडीवर घेतली होती.
महाराजांचे “हर हर महादेव” हे घोषवाक्य त्यांच्या शिवभक्तीचे प्रतीक होते.
प्रत्येक किल्ल्यावर शिव मंदिर असते, यामागे ऐतिहासिक कारणे आहेत.
शिव हे मुक्ती देवता मानले जातात, म्हणून किल्ल्यांवर त्यांची मंदिरे आढळतात.
हिंदू संस्कृतीत युद्धात बलिदान देणारे शिवपदाला जातात, अशी धारणा आहे.
किल्ल्यांवरील युद्धांमध्ये अनेक सैनिकांचे प्राण गेले, म्हणून तिथे शिव मंदिरे उभारली गेली.
शिवरायांनी धर्म आणि स्वराज्यासाठी घेतलेली शपथ महादेवाशी जोडलेली होती.
युद्धभूमीवर प्राण सोडलेल्या योद्ध्यांसाठी शिव मंदिरांची परंपरा आहे.
पाण्याच्या काठावरही शिव मंदिरे आढळतात, कारण तेथे दहनविधी होत असे.
किल्ल्यांवर शिवमंदिर असल्याने सैनिकांना मानसिक आधार मिळत असे.
महाराष्ट्रातील बहुतांश गड-किल्ल्यांवर शिव मंदिरांची उपस्थिती दिसून येते.
छत्रपती शिवाजी महाराजांचे राज्यकार्यही महादेवाच्या आशीर्वादानेच घडले.
किल्ल्यांवरील शिव मंदिरे ही श्रद्धा व समर्पणाचे प्रतीक आहेत.
शिवमंदिरांमुळे किल्ल्यांवर युद्धांत बलिदान देणाऱ्या सैनिकांची आठवण राहते.