संतोष कानडे
आयुर्वेदानुसार शक्यतो ताजे आणि नुकतेच तयार केलेले अन्न खाण्याला प्राधान्य दिले जाते.
शिळे अन्न दीर्घकाळ ठेवले असल्यास त्याची चव, गुणधर्म आणि पौष्टिकता कमी होऊ शकते, असे आयुर्वेदात नमूद केले आहे.
वारंवार गरम केलेले अन्न पचनासाठी जड ठरू शकते, असेही आयुर्वेदिक ग्रंथांत सांगितले आहे.
शिळे अन्न खाल्ल्याने काही व्यक्तींमध्ये अपचन, पोट फुगणे किंवा जडपणा जाणवू शकतो.
मात्र योग्य पद्धतीने साठवलेले आणि सुरक्षितरीत्या गरम केलेले अन्न आधुनिक अन्नसुरक्षा निकषांनुसार काही प्रमाणात वापरले जाऊ शकते.
आयुर्वेदात अन्न ताजे, उबदार आणि सहज पचणारे असावे, यावर विशेष भर दिला आहे.
शरीरप्रकृती, ऋतू आणि पचनशक्तीनुसार आहार निवडण्याचाही सल्ला दिला जातो.
रात्रीचे अन्न दुसऱ्या दिवशी खाणे टाळावे, असा उल्लेख अनेक आयुर्वेदिक परंपरांमध्ये आढळतो.
स्वच्छता, योग्य साठवण आणि अन्नाची गुणवत्ता यांची काळजी घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
एकंदरीत, आयुर्वेदानुसार ताजे, स्वच्छ आणि संतुलित अन्न हे उत्तम आरोग्यासाठी अधिक हितकारक मानले जाते.