Mansi Khambe
लहानपणापासून आपण गारुड्यांना पुंगी वाजवताना आणि सापांना त्या सुरावर डोलताना पाहिले आहे. गारुड्याने बासरीतून सूर काढताच जणू काही जादूच होते. साप आपल्या टोपलीतून बाहेर येऊन आपला फणा पसरवतो.
Snake hearing mechanism
ESakal
विज्ञान हे पूर्णपणे नाकारते. कान नसतानाही सापांचे बासरीकडे आकर्षित होणे हे संगीतावरील प्रेमामुळे नसून त्यांच्या शारीरिक रचनेची आणि स्वसंरक्षणाची एक अद्वितीय यंत्रणा आहे.
Snake hearing mechanism
Esakal
वैज्ञानिक संशोधन आणि अहवालानुसार, सापांना माणसांप्रमाणे किंवा इतर सस्तन प्राण्यांप्रमाणे बाह्य कान नसतात. त्यांच्या डोक्यावर अशी कोणतीही छिद्रे किंवा कर्णपटल नसतात.
Snake hearing mechanism
ESakal
जे हवेत तरंगणाऱ्या ध्वनी लहरी पकडू शकतील. मात्र, सापांमध्ये एक अंतःकर्ण रचना असते जी थेट त्यांच्या जबड्याच्या हाडाला जोडलेली असते.
Snake hearing mechanism
ESakal
याचा अर्थ असा की, साप आपल्याप्रमाणे संगीत ऐकू शकत नाहीत; त्यांचे ऐकणे पूर्णपणे शारीरिक स्पर्श आणि हाडांद्वारे होणाऱ्या संदेशवहनावर अवलंबून असते.
Snake hearing mechanism
ESakal
संशोधनातून असे दिसून आले आहे की साप जमिनीवरील सूक्ष्म कंपनांना अत्यंत संवेदनशील असतात. जेव्हा गारुडी बासरी वाजवतो, तेव्हा तो अनेकदा आपले पाय किंवा गुडघे जमिनीवर आपटतो.
Snake hearing mechanism
ESakal
यामुळे जमिनीत निर्माण होणाऱ्या लहरी सापांना त्यांच्या पोटावरील त्वचा आणि जबड्याच्या हाडांमधून तात्काळ जाणवतात. त्यांच्यासाठी हे कंपन एक संकेत म्हणून काम करते जे त्यांना सावध करते.
Snake hearing mechanism
ESakal
हवेत तरंगणाऱ्या संगीतापेक्षा जमिनीचा आवाज त्यांच्यासाठी अधिक महत्त्वाचा असतो. लोक अनेकदा असा समज करतात की साप बासरीच्या सुरावर नाचत आहे.
Snake hearing mechanism
ESakal
पण प्रत्यक्षात तो फक्त स्वतःच्या सुरक्षेसाठी सावध असतो. जेव्हा गारुडी बासरी वाजवतो, तेव्हा तो सापाला सतत डावी-उजवीकडे, पुढे-मागे हलवत असतो.
Snake hearing mechanism
ESakal
सापाचे डोळे, बीच्या डोलणाऱ्या रचनेला आणि गारुड्याच्या हातांच्या हालचालींना संभाव्य धोका किंवा शिकारी प्राणी म्हणून ओळखतात.
Snake hearing mechanism
ESakal
बीचा आकार एका विचित्र शत्रूसारखा दिसत असल्यामुळे ते त्याला टाळण्याचा प्रयत्न करतात. सापाची फणा हलवणे ही खरंतर एक बचावाची मुद्रा असते.
Snake hearing mechanism
ESakal
सापाचे संपूर्ण लक्ष बासरीच्या टोकावर केंद्रित झालेले असते. गारुडी हवेत बासरी फिरवत असताना साप हल्ला करण्यासाठी किंवा शत्रूच्या हालचालीचा अंदाज घेण्यासाठी आपली मान त्याच दिशेने वाकवतो.
Snake hearing mechanism
ESakal
आपल्याला जो नाच वाटतो, ती खरंतर सापाची एक नैसर्गिक संरक्षण क्रिया आहे. शिकार होण्यापासून वाचण्यासाठी तो शेंगांच्या हालचालीवर प्रतिक्रिया देतो.
Snake hearing mechanism
ESakal
Exam paper leak law
ESakal