राखेतून पुन्हा उभे राहिले सोमनाथ मंदिर; काय सांगतो इतिहास?

सोमनाथ मंदिराचं रहस्य काय?

सहा टन सोने, भव्य मंदिर आणि हवेत लटकत असल्याचे वर्णन केलेले शिवलिंग! सोमनाथ मंदिराचा इतिहास आक्रमण, विध्वंस, पुनर्बांधणी आणि अढळ श्रद्धेची कहाणी सांगतो.

महमूद गझनवी कोण होता?

इ.स. 997 मध्ये महमूद गझनीच्या सत्तेवर आला. त्याने आपल्या कारकिर्दीत भारतावर अनेक मोहिमा केल्या. समृद्ध मंदिरांमधील संपत्ती हे त्याच्या मोहिमांमागील महत्त्वाचे कारण असल्याचे या लेखात नमूद केले आहे.

सोमनाथ मंदिर किती भव्य होतं?

महमूदच्या आक्रमणापूर्वी सोमनाथ मंदिर अत्यंत भव्य असल्याचे ऐतिहासिक वर्णन आढळते. दगडी तटबंदी, समुद्राने वेढलेले स्थान आणि मंदिरातील शिवलिंग यामुळे त्याचे विशेष महत्त्व होते.

शिवलिंगाबद्दल सांगितलेलं ‘रहस्य’

काही ऐतिहासिक वर्णनांनुसार मंदिरातील शिवलिंग कोणत्याही आधाराशिवाय जमिनीपासून उंचावर असल्याचे सांगितले जाते. मंदिराच्या संपत्ती आणि भव्यतेची माहितीही विविध प्रवाशांच्या लेखनात आढळते.

गझनवीने सोमनाथवर हल्ला कधी केला?

इ.स. 1024 मध्ये महमूद गझनवी मोठ्या सैन्यासह गुजरातच्या दिशेने निघाला. 6 जानेवारी 1026 रोजी त्याचे सैन्य सोमनाथच्या किनाऱ्यावर पोहोचल्याचे या लेखात नमूद आहे. त्यानंतर मंदिरावर हल्ला करण्यात आला.

मंदिराची लूट आणि विध्वंस

मंदिरात प्रवेश केल्यानंतर गझनवीच्या सैन्याने मोठ्या प्रमाणात लूट केली. सोन्या-चांदीच्या वस्तू आणि मौल्यवान रत्ने घेण्यात आली आणि मंदिराला आग लावण्यात आल्याचे वर्णन या लेखात आहे.

राखेतून पुन्हा उभं राहिलं सोमनाथ

मंदिराच्या विध्वंसानंतर चालुक्य राजा भीम प्रथम याने सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणीचा प्रयत्न केल्याचे नमूद केले आहे. पुढील अनेक शतकांत मंदिरावर हल्ले झाले, मात्र मंदिर पुन्हा उभे राहिले आणि श्रद्धेची परंपरा कायम राहिली.

स्वातंत्र्यानंतर पुन्हा मिळालं वैभव

स्वातंत्र्यानंतर सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणीची मोहीम सुरू केली. त्यांच्या निधनानंतर कन्हैयालाल माणिकलाल मुन्शी यांनी बांधकामाची जबाबदारी पुढे नेली. 11 मे 1951 रोजी राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांच्या हस्ते मंदिराचे उद्घाटन झाले.

पंढरपूरचे विठ्ठल मंदिर कोणी बांधले? 900 वर्षांचा इतिहास जाणून घ्या