संतोष कानडे
प्राचीन भारतात वशीकरण ही संकल्पना तंत्र, मंत्र आणि लोकपरंपरांमध्ये आढळते.
वशीकरण म्हणजे एखाद्या व्यक्तीला आपल्या प्रभावाखाली आणणे किंवा आकर्षित करणे, असा त्याचा अर्थ मानला जातो.
काही प्राचीन ग्रंथांमध्ये मंत्र, यंत्र आणि विशिष्ट विधींचा उल्लेख आढळतो.
अथर्ववेदातील काही सूक्ते प्रेम, सौहार्द आणि सामाजिक संबंध सुधारण्याशी संबंधित होती.
मध्ययुगीन काळात वशीकरणाशी संबंधित अनेक लोककथा आणि दंतकथा प्रचलित झाल्या.
मात्र कोणालाही अलौकिक शक्तीने नियंत्रित करता येते, याचा वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही.
मानसशास्त्रानुसार विश्वास, सूचना प्रभाव आणि आत्मविश्वास यामुळे काही परिणाम जाणवू शकतात.
प्रभावी व्यक्तिमत्त्व, संवादकौशल्य आणि वर्तनामुळे लोक इतरांवर प्रभाव पाडू शकतात.
त्यामुळे वशीकरण हा इतिहास, लोकविश्वास आणि मानसशास्त्र यांचा भाग मानला जातो, सत्य म्हणून नव्हेच.