बाळकृष्ण मधाळे
प्रत्येक साप विषारी नसतो. मात्र, सापाची ओळख केवळ त्याच्या रंगावरून किंवा दिसण्यावरून करणे योग्य नाही. विषारी आणि बिनविषारी साप अनेकदा सारखे दिसतात. त्यामुळे साप आढळल्यास त्याच्यापासून सुरक्षित अंतर राखणे आणि त्याला हात न लावणे महत्त्वाचे आहे.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
नाग हा भारतातील प्रमुख विषारी सापांपैकी एक आहे. धोका जाणवल्यास तो शरीराचा पुढील भाग उंचावून फणा पसरवू शकतो. फणा हे नागाचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य असले, तरी केवळ या खुणेवरून सापाची अचूक ओळख निश्चित करू नये.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
मण्यार हा अत्यंत विषारी साप आहे. मण्यारच्या अनेक प्रजातींच्या शरीरावर काळे आणि फिकट रंगाचे पट्टे दिसतात. मात्र, सर्व सापांवर सारखे पट्टे असतीलच असे नाही. त्यामुळे पट्ट्यांच्या आधारे साप विषारी आहे की नाही, याचा निर्णय घेणे धोकादायक ठरू शकते.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
घोणस हा विषारी साप असून त्याच्या शरीरावर तपकिरी रंगाच्या पार्श्वभूमीवर गडद ठिपके किंवा साखळीसारखे नमुने दिसतात. त्याचे डोके शरीरापेक्षा वेगळे आणि त्रिकोणी आकाराचे भासू शकते. तरीही, केवळ डोक्याच्या आकारावरून सापाची ओळख निश्चित करणे सुरक्षित नाही.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
भारतात अनेक बिनविषारी सापांच्या प्रजाती आढळतात. काही बिनविषारी साप दिसायला विषारी सापांसारखे असू शकतात. त्यामुळे प्रत्येक सापाला मारण्याऐवजी त्याच्यापासून दूर राहावे आणि आवश्यक असल्यास प्रशिक्षित सर्पमित्राची मदत घ्यावी.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
साप दिसल्यास घाबरून त्याच्या जवळ जाणे, पकडण्याचा प्रयत्न करणे किंवा त्याला त्रास देणे टाळा. सुरक्षित अंतर ठेवा आणि इतरांनाही सावध करा. सापाला स्वतःहून पकडण्याचा किंवा मारण्याचा प्रयत्न करू नका. गरज पडल्यास प्रशिक्षित सर्पमित्राची मदत घ्या.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
साप चावल्यानंतर जखम कापू नका, विष तोंडाने शोषून काढू नका आणि दोरी किंवा घट्ट पट्टी बांधू नका. बर्फ लावणे, जखम जाळणे किंवा झाडपाल्याचे उपचार करणेही टाळा. पीडित व्यक्तीला शांत ठेवा, हालचाल कमीत कमी करा आणि चावलेला अवयव शक्य तितका स्थिर ठेवा.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
साप चावल्यास लक्षणे दिसण्याची वाट पाहू नका. पीडित व्यक्तीला तातडीने जवळच्या रुग्णालयात घेऊन जा. विषारी सापाच्या दंशावर योग्य वेळी उपचार मिळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. शक्य असल्यास रुग्णवाहिकेची मदत घ्या. सापाला पकडण्यासाठी किंवा त्याचा फोटो काढण्यासाठी वेळ घालवू नका.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
सापाची ओळख पटवण्यासाठी जवळ जाण्याचा धोका पत्करू नका. साप चावल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे हाच सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे.
How to Identify Venomous Snakes in India
esakal
Titvi Bird Eggs Myth
esakal