Sandip Kapde
महाराष्ट्रातील धुळे जिल्ह्यातील शिरपूर तालुक्याने जलसंधारणाच्या प्रभावी प्रयोगातून पाणीटंचाईवर मात करण्याचा प्रयत्न केला आहे. शिरपूर पॅटर्नमुळे या भागातील भूजल पातळी वाढवण्यास मोठी मदत झाली आहे.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
शिरपूर पॅटर्नची सुरुवात २००६ मध्ये निवृत्त भूवैज्ञानिक सुरेश खानापूरकर यांच्या संकल्पनेतून झाली. पावसाचे पाणी वाहून जाण्याऐवजी जमिनीत मुरवणे, हा या प्रयोगाचा मुख्य उद्देश आहे.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
या पॅटर्नमध्ये गावातील लहान-मोठ्या नाल्यांचे खोलीकरण आणि रुंदीकरण केले जाते. त्यामुळे पावसाचे अधिकाधिक पाणी अडवून ते जमिनीत मुरवण्यास मदत होते.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
नाल्यांमध्ये ठरावीक अंतरावर बंधाऱ्यांची साखळी उभारली जाते. यामुळे पावसाचे पाणी अडवले जाते आणि हळूहळू जमिनीच्या पोटात झिरपते.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
पाणी जमिनीत मुरल्यामुळे परिसरातील विहिरी आणि कूपनलिकांच्या पाणीपातळीत वाढ होण्यास मदत होते. परिणामी उन्हाळ्यातही पाणी उपलब्ध राहण्याची शक्यता वाढते.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
भूजल पातळी सुधारल्यामुळे शेतीसाठी पाण्याची उपलब्धता वाढू शकते. काही भागांमध्ये शेतकऱ्यांना वर्षातून दोन ते तीन पिके घेणे शक्य झाले आहे.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
पावसाचे पाणी अडवून जमिनीत जिरवण्याच्या या तंत्रामुळे पाणीटंचाईची तीव्रता कमी होण्यास मदत होते. त्यामुळे दुष्काळी परिस्थितीतही पाण्याचा आधार मिळू शकतो.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
नाल्यांच्या खोलीकरणातून बाहेर पडणारा गाळ वाया घालवला जात नाही. त्याचा उपयोग शेतीमध्ये तसेच कच्चे रस्ते तयार करण्यासाठी केला जातो.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
शिरपूर पॅटर्नच्या यशाबाबत काही तज्ज्ञांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत. हा प्रयोग प्रत्येक भूभागात सारखाच यशस्वी होईल असे नाही. जमिनीची रचना, खडकांचे थर आणि पावसाचे प्रमाण यावर त्याचे परिणाम अवलंबून असतात.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
शिरपूर पॅटर्नने पावसाचे पाणी योग्य पद्धतीने अडवून भूजल पुनर्भरण कसे करता येते, याचा एक महत्त्वाचा आदर्श निर्माण केला आहे.
What Is the Shirpur Pattern in Maharashtra?
esakal
Where Is Dapsare Village Located in Maharashtra?
esakal