संतोष कानडे
डांबरगोळीला इंग्रजीत Mothball म्हणतात. वासामुळे तिला कपड्यात ठेवली जाते.
पारंपरिक डांबरगोळ्या प्रामुख्याने नॅफ्थलीन या रसायनापासून तयार केल्या जातात.
काही डांबरगोळ्यांमध्ये पॅराडायक्लोरोबेंझिन या रसायनाचा वापर केला जातो.
ही गोळी हवेत हळूहळू विरघळून रासायनिक वायू सोडते.
या वायूमुळे कपड्यांना नुकसान करणारे काही कीटक दूर राहतात. शिवाय कपड्यांची दुर्गंधीही जाते.
त्यामुळे लोक ती कपाटात, कपड्यांच्या पेटीत किंवा साठवलेल्या वस्तूंजवळ ठेवतात.
नावात ‘डांबर’ असले तरी ती रस्त्यावर वापरल्या जाणाऱ्या डांबरापासून तयार होत नाही.
डांबरगोळीचा वास तीव्र असण्याचे कारण त्यातील रसायनांचे हवेत होणारे बाष्पीभवन आहे.
नॅफ्थलीनची डांबरगोळी चुकून खाल्ल्यास किंवा मोठ्या प्रमाणात तिच्या वायूच्या संपर्कात आल्यास विषबाधा होऊ शकते.
त्यामुळे डांबरगोळी नेहमी मुलं आणि पाळीव प्राणी यांच्यापासून दूर ठेवावी.