संतोष कानडे
सापाचं बिळ म्हणजे फक्त त्याचं घर नसून सुरक्षित आसरा, विश्रांतीची जागा आणि वातावरणापासून बचावाचं ठिकाण असू शकतं.
दिवसभराच्या उष्णतेपासून वाचण्यासाठी अनेक साप थंड आणि अंधाऱ्या बिळात आश्रय घेतात.
साप बिळात बराच वेळ निष्क्रिय राहून शरीराची ऊर्जा वाचवू शकतो.
भक्ष्य खाल्ल्यानंतर पचनासाठीही साप सुरक्षित जागी बराच वेळ राहतो.
काही साप कात टाकण्याच्या काळात शांत आणि सुरक्षित ठिकाण शोधतात.
साप स्वतःहून बिळ तयार करतोच असे नाही; उंदीर किंवा इतर प्राण्यांनी सोडलेली बिळेही तो वापरू शकतो.
थंडीच्या काळात काही प्रजाती तापमानापासून बचाव करण्यासाठी बिळात अधिक काळ राहतात.
मादी सापाच्या काही प्रजाती अंडी किंवा पिल्लांच्या आसपास सुरक्षित जागा निवडू शकतात; मात्र सर्व साप पालकत्वाची काळजी घेत नाहीत.
बिळात साप नेहमीच असतो असे नाही; तो अन्नाच्या शोधात किंवा शरीराचे तापमान नियंत्रित करण्यासाठी बाहेरही पडतो.
त्यामुळे साप बिळात लपून बसला आहे म्हणजे तो हल्ला करण्याच्या तयारीत आहे, असा केवळ समज आहे.