भारतात पहिल्यांदा एलपीजी कधी आणि कुणी आणलं? पहिले गॅस कनेक्शन कधी बसवण्यात आले? जाणून घ्या इतिहास...

गॅसचा इतिहास

भारतातील स्वयंपाकाच्या गॅसचा इतिहास जवळजवळ सात दशकांचा आहे. भारतात तेल आणि वायूच्या शोधापासून त्याची सुरुवात झाली. १९५६ मध्ये तेल आणि नैसर्गिक वायू महामंडळाची स्थापना झाली.

एलपीजी

यामुळे बॉम्बे हाय, आसाममधील डिग्बोई खोरे आणि कृष्णगोदावरी खोरे येथून काढलेल्या तेल आणि वायूवर प्रक्रिया करण्यास सुरुवात झाली. एलपीजी तेलासारखे आढळत नाही.

दोन वायूंचे मिश्रण

एलपीजी हे प्रामुख्याने दोन वायूंचे मिश्रण आहे: प्रोपेन आणि ब्युटेन. ते दोन प्रकारे तयार केले जाते: कच्चे तेल शुद्ध करणे आणि नैसर्गिक वायूवर प्रक्रिया करणे.

तेलाचे साठे

भारत सध्या आसाम, गुजरात, राजस्थान, मुंबई आणि कृष्णा-गोदावरी खोऱ्यातून कच्चे तेल काढतो. या साठ्यांव्यतिरिक्त, भारताने रिफाइंड कच्च्या तेलाचे मोठे साठे देखील विकसित केले आहेत.

तेल क्षेत्र

हे साठे विशाखापट्टणम, मंगलोर आणि पुडूर येथे आहेत. ओडिशा आणि राजस्थानमध्येही तेलाचे साठे विकसित केले जात आहेत. हे भारतातील सर्वात जुने तेल क्षेत्र आहे.

नाहरकटिया

तेल शुद्धीकरणादरम्यान येथे एलपीजीचे उत्पादन देखील केले जात असे. नाहरकटिया (आसाम) मध्ये १९५३ मध्ये तेल आणि वायूचे मोठे साठे सापडले. यामुळे एलपीजी उत्पादनात वाढ झाली.

अंकलेश्वर

अंकलेश्वर (गुजरात) मध्ये हे १९६० च्या दशकात सापडलेले एक मोठे तेल क्षेत्र आहे. जिथून एलपीजी उत्पादन देखील सुरू झाले.

बर्शेन

भारत पेट्रोलियमच्या अधिकृत वेबसाइटनुसार, १९५५ मध्ये, जेव्हा कंपनी बर्मा शेल म्हणून ओळखली जात होती. तेव्हा त्यांनी प्रथम "बर्शेन" या ब्रँड नावाने एलपीजी सादर केले.

त्रासमुक्त इंधन

एलपीजीच्या वापरामुळे स्वयंपाकासाठी धूररहित आणि त्रासमुक्त इंधन उपलब्ध झाले. हा प्रवास सुरूच राहिला आणि इंडियन ऑइलने तो अधिकाधिक प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.

इंडेन ब्रँड

इंडियन ऑइलने १९६४ मध्ये इंडेन ब्रँड लाँच केला. २२ ऑक्टोबर १९६५ रोजी भारतीय इतिहासात कोरलेली तारीख, कोलकाता येथे पहिले इंडेन एलपीजी कनेक्शन जारी करण्यात आले.

एलपीजी कनेक्शन

१९६५ मध्ये सुमारे २००० ग्राहकांपासून सुरू झालेली ही कंपनी आता १८० दशलक्ष कनेक्शनसह एक सुपर ब्रँड बनली आहे. २०१६ मध्ये सुरू झालेल्या प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेने लाखो गरीब कुटुंबांना एलपीजी कनेक्शन दिले.

क्रांती

ज्यामुळे ग्रामीण भागातही स्वच्छ इंधनाचा वापर वाढला. अशाप्रकारे तेल उद्योगाच्या वाढीबरोबरच एलपीजी भारतात आले. क्रांती घडवून आणली. भारतात एलपीजीचा वापर हळूहळू सुरू झाला.

स्वयंपाकासाठी फक्त एलपीजी सिलिंडर का वापरतात? इतर कोणताही गॅस का नाही?