मंदिरांना दान करण्याची परंपरा केव्हा आणि कशी सुरू झाली? जाणून घ्या इतिहास...

मंदिराला दान

जेव्हा आपण मंदिरात जातो, तेव्हा प्रत्येकाला मनःशांती मिळते. शतकानुशतके मंदिरांमध्ये एक परंपरा प्रचलित आहे, जी जगभरातील प्रत्येक मंदिरात पाळली जाते: मंदिराला दान करणे.

परंपरेचा उगम

आजकाल पैसे आणि धातू व्यतिरिक्त, लोक जमीन आणि मालमत्तेचेही दान करतात. पण तुम्हाला माहित आहे का, पिढ्यानपिढ्या चालत आलेल्या या परंपरेचा उगम कसा झाला?

प्रथा

मंदिरांना दान करण्याची ही प्रथा हजारो वर्षे जुनी आहे आणि तिच्यामागे एक गहन आणि हृदयस्पर्शी कथा दडलेली आहे.

वैदिक काळ

भारतातील दान देण्याची परंपरा सुमारे ५,००० वर्षांपूर्वीच्या वैदिक काळापासून चालत आलेली आहे. त्या काळात, दानाचा अर्थ कोणत्याही अपेक्षेशिवाय देणे असा होता.

बृहदारण्यक

ऋग्वेदामध्ये दानाचा संबंध सत्याशी जोडला गेला आहे. शिवाय, बृहदारण्यक उपनिषदात असे म्हटले आहे की एका चांगल्या व्यक्तीमध्ये संयम, करुणा आणि दान हे तीन गुण असले पाहिजेत.

चारित्र्याचे लक्षण

पूर्वीच्या काळी, दान म्हणजे केवळ पैसे देणे नव्हते; ते व्यक्तीच्या चांगल्या चारित्र्याचे लक्षण मानले जात असे. नंतर काळ बदलला.

मेलवरम

राजे व सम्राटांच्या काळात मंदिरांना दान देण्याच्या परंपरेने एक नवीन वळण घेतले. इतिहासकार बर्टन स्टाईन यांच्या मते, भक्त 'मेलवरम' म्हणजेच देणगीच्या स्वरूपात मंदिरांना पैसे दान करत असत.

परंपरेला गती

या पैशांचा उपयोग भुकेल्यांना अन्न देण्यासाठी आणि सिंचनासारख्या सार्वजनिक कामांसाठी केला जात असे. इसवी सन पूर्व सहाव्या शतकापासून, सामुदायिक दानाच्या या परंपरेला गती मिळाली.

पूजेची ठिकाणे

त्यात बौद्ध व जैन धर्माचाही समावेश होऊ लागला. प्राचीन भारतात, मंदिरे केवळ पूजेची ठिकाणे नव्हती; ती संपूर्ण समाजाच्या गरजा पूर्ण करत असत.

मुलांना शिक्षण

मंदिरांना मिळणाऱ्या देणग्यांमधून गरिबांना अन्न आणि वंचित मुलांना शिक्षण दिले जात असे. महाभारतात असेही म्हटले आहे की, प्रत्येकाने आपल्या उत्पन्नाचा एक तृतीयांश भाग समाजकार्यासाठी समर्पित करावा.

दान

कारण यामुळे गरजूंना आधार मिळतो. आपल्या पूर्वजांनी या विचाराने मंदिरांना दान देण्यास सुरुवात केली की, संकटाच्या काळात हा पैसा संपूर्ण समाजासाठी उपयुक्त ठरेल.

कागदाचा शोध सर्वप्रथम कुणी आणि कसा लावला? जाणून घ्या रंजक इतिहास...