कागदाचा शोध सर्वप्रथम कुणी आणि कसा लावला? जाणून घ्या रंजक इतिहास...

कागद

आज कागद ही दैनंदिन गरज असली तरी त्याचा उगम सुमारे २,००० वर्षांपूर्वीचा आहे. आधुनिक कागदाच्या शोधाचे श्रेय चीनला दिले जाते.

त्साई लुन

त्साई लुन नावाच्या एका दरबारी अधिकाऱ्याने कागद बनवण्याची एक अशी प्रक्रिया विकसित केली. जिने मानवी संस्कृतीचा प्रवाहच बदलून टाकला.

हान राजवंश

ऐतिहासिक नोंदींनुसार, त्साई लुनने पूर्व हान राजवंशाच्या काळात, इ.स. १०५ मध्ये कागदाचे पहिले खरे स्वरूप शोधून काढले.

चिनी सरकारी अधिकारी

त्साई लुन हे पूर्व हान राजवंशाच्या शाही दरबारात काम करणारे एक चिनी सरकारी अधिकारी होते. त्यांच्या शोधापूर्वी लोक बांबूच्या पट्ट्या, रेशमी कापड, लाकडी पट्ट्या आणि प्राण्यांची कातडी यांसारख्या साहित्यावर लिहीत असत.

पुनर्वापर

हे सर्व साहित्य एकतर महाग किंवा जड होते. लुन यांनी एका चांगल्या उपायाच्या शोधात पुनर्वापर केलेल्या आणि नैसर्गिक तंतूंचा वापर करून लिहिण्यासाठी योग्य असे पातळ कागद तयार करण्याची एक पद्धत शोधून काढली.

मिश्रण

सुरुवातीचा कागद आजच्यासारखा लाकडाच्या लगद्यापासून बनवला जात नव्हता. त्याऐवजी, लुनने सहज उपलब्ध असलेल्या नैसर्गिक आणि पुनर्वापर केलेल्या सामग्रीचे मिश्रण वापरले.

समावेश

मुख्य कच्च्या मालामध्ये तुतीच्या झाडाची साल, तागाचे तंतू, जुने सुती कापड आणि चिंध्या, टाकून दिलेली मासेमारीची जाळी आणि बांबूचे तंतू यांचा समावेश होता.

जाळी

पहिल्या टप्प्यात झाडाची साल, कापड, ताग आणि जुनी मासेमारीची जाळी पाण्यात मिसळली जात असत. हे साहित्य कुटून, फोडून आणि उकळून त्याचा एक मऊ, तंतुमय लगदा तयार केला जात असे.

चाळणी

नंतर लगदा बारीक जाळीच्या चाळणीवर किंवा साच्यावर एकसारखा पसरवला गेला. यामुळे तंतूंचा एक पातळ थर तयार झाला. जास्तीचे पाणी पिळून काढण्यासाठी चाळणी काळजीपूर्वक दाबण्यात आली.

थर

ज्यामुळे एकमेकांत गुंतलेल्या तंतूंचा एक पातळ थर शिल्लक राहिला. तयार झालेला थर पूर्णपणे सुकण्यासाठी उन्हात ठेवण्यात आला. एकदा सुकल्यावर तो लिहिण्यासाठी आणि नोंद करण्यासाठी तयार असलेला कागद बनला.

आकर्षक

कागदाच्या इतिहासातील सर्वात आकर्षक पैलूंपैकी एक म्हणजे, चीनने कागद बनवण्याचे तंत्रज्ञान अत्यंत गुप्त ठेवले होते.

अज्ञात

जवळजवळ ७०० वर्षे, ही प्रक्रिया चीनबाहेर बऱ्याच अंशी अज्ञात राहिली. यामुळे चिनी संस्कृतीला प्रशासन, शिक्षण, साहित्य आणि नोंदी ठेवण्याच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण फायदे मिळाले.

जमिनीवर पडलेलं अन्न ५ सेकंदांत उचललं तर खाऊ शकतो का? जाणून घ्या '५ सेकंद नियमा'चं सत्य...