गुन्हेगाराला 'गुंड' केव्हा म्हटले जाते? याबाबत नेमका नियम काय? जाणून घ्या...

गुंड

भारतीय कायद्यानुसार, गुंड म्हणजे केवळ एक आरोपी व्यक्ती नव्हे, तर सराईत गुन्हेगार किंवा सार्वजनिक सुव्यवस्थेसाठी धोका मानली जाणारी व्यक्ती होय.

उदाहरण

अनेक राज्यांनी अशा व्यक्तींना हाताळण्यासाठी कायदे केले आहेत. उत्तर प्रदेश गुंडा नियंत्रण कायदा, १९७० हे त्याचे एक उदाहरण आहे. या कायद्यांचा उद्देश गुन्हेगारी रोखणे हा आहे.

सराईत गुन्हेगार

सर्वात महत्त्वाची अट ही आहे की ती व्यक्ती सराईत गुन्हेगार असली पाहिजे. याचा अर्थ असा की, त्या व्यक्तीने एकट्याने किंवा टोळीचा भाग म्हणून वारंवार गुन्हेगारी कृत्ये केलेली असली पाहिजेत.

निकष

एखादी एक घटना किंवा अगदी काही प्रकरणेही हा निकष पूर्ण करत नाहीत. प्रत्येक गुन्ह्याच्या आधारावर कोणालाही आपोआप गुंड ठरवता येत नाही.

शांतता भंग

कायदा साधारणपणे सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्या किंवा सामाजिक भीती निर्माण करणाऱ्या गुन्ह्यांवर लक्ष केंद्रित करतो.

समावेश

यामध्ये हल्ला, गुन्हेगारी धमकी, महिलांचा विनयभंग, बेकायदेशीर शस्त्र बाळगणे आणि कायदा व सुव्यवस्थेला धोका निर्माण करणाऱ्या इतर कृत्यांचा समावेश असू शकतो.

भीतीचे वातावरण

आणखी एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे भीतीचे वातावरण. जर लोकांना आपल्या जीवाची किंवा मालमत्तेची भीती वाटत असल्यामुळे ते एखाद्याविरुद्ध साक्ष देण्यास घाबरत असतील.

कायदा

तर त्या व्यक्तीला गुन्हेगार घोषित करण्याच्या बाजूला बळ मिळते. ती व्यक्ती धोकादायक किंवा असुरक्षित म्हणून ओळखली जाते का, याचाही कायदा विचार करतो.

कारवाई

जर केवळ त्यांच्या उपस्थितीमुळे सार्वजनिक शांतता भंग होत असेल किंवा घबराट निर्माण होत असेल, तर अधिकारी संबंधित कायद्यानुसार कारवाई करू शकतात.

अधिकार

या कायद्यांनुसार एकदा अधिकृतपणे गुन्हेगार घोषित झाल्यावर, अधिक कठोर कारवाई केली जाऊ शकते. जिल्हाधिकाऱ्यांना जिल्ह्यातून हद्दपारीचा आदेश जारी करण्याचा अधिकार आहे.

जिल्हा

याचा अर्थ असा की, त्या व्यक्तीला एका विशिष्ट कालावधीसाठी, जो अनेकदा सहा महिन्यांपर्यंत असतो, जिल्हा सोडून जाण्यास सांगितले जाऊ शकते.

महाराणी ताराराणींच्या शौर्याने कशी उभी राहिली करवीर गादी?