भारतातील सर्वात मोठी तेल विहीर कुठे आहे? दररोज किती तेल काढले जाते? जाणून घ्या...

कच्च्या तेलाच्या किमती

इराण आणि इतर देशांमधील सुरू असलेल्या संघर्षामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती पुन्हा एकदा गगनाला भिडत आहेत.

तेल पुरवठा

जागतिक तेल पुरवठ्याबाबत वाढत्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर, प्रत्येक भारतीय आता देशाच्या देशांतर्गत तेल उत्पादनावर लक्ष ठेवून आहे.

मुंबई हाय

भारत आपल्या तेलाच्या गरजांचा मोठा भाग आयात करतो. परंतु अरबी समुद्राच्या लाटांमध्ये वसलेला 'मुंबई हाय' हा भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेचा सर्वात मजबूत किल्ला आहे.

महत्त्वाचे तेलक्षेत्र

भारतातील सर्वात मोठे आणि महत्त्वाचे तेलक्षेत्र म्हणजे मुंबई हाय. ही जमिनीवरील विहीर नसून मुंबईच्या किनाऱ्यापासून सुमारे १६० किलोमीटर अंतरावर अरबी समुद्रात असलेले एक विशाल सागरी तेलक्षेत्र आहे.

नैसर्गिक वायू

येथे खोल समुद्रातील प्लॅटफॉर्मचा वापर करून कच्चे तेल आणि नैसर्गिक वायूचे उत्पादन केले जाते.

अर्थव्यवस्थेचा कणा

त्याच्या प्रचंड क्षमतेमुळे आणि सामरिक महत्त्वामुळे हे एकट्या तेलक्षेत्राचा भारताच्या एकूण देशांतर्गत तेल उत्पादनात ३५ टक्क्यांहून अधिक वाटा आहे. ज्यामुळे ते देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा बनले आहे.

रंजक कहाणी

मुंबई हायच्या शोधाची कहाणी खूपच रंजक आहे. फेब्रुवारी १९७४ मध्ये भारतीय आणि रशियन तज्ञांच्या संयुक्त पथकाने याचा शोध लावला. त्यावेळी भारत आपल्या ऊर्जेच्या गरजांमध्ये पूर्णपणे स्वयंपूर्ण होण्याच्या दिशेने वाटचाल करत होता.

तेल उत्पादन

शोधानंतर अवघ्या दोन वर्षांनी, २१ मे १९७६ रोजी व्यावसायिक तेल उत्पादनाला सुरुवात झाली. सुरुवातीला दररोज फक्त ३,५०० बॅरल तेल काढले जात होते.

तेल उत्पादन केंद्र

परंतु तंत्रज्ञान आणि पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा झाल्यामुळे अवघ्या तीन वर्षांत हा आकडा दररोज ८०,००० बॅरलपर्यंत पोहोचला. सध्या, मुंबई हाय हे भारतातील सर्वात मोठे देशांतर्गत तेल उत्पादन केंद्र आहे.

ओएनजीसी

आकडेवारीनुसार, येथून दररोज अंदाजे १,३४,००० ते १,५०,००० बॅरल कच्चे तेल काढले जाते. याचे संचालन सार्वजनिक क्षेत्रातील मोठी कंपनी ओएनजीसी करते.

पाइपलाइन

हे तेल समुद्रातून मुख्य भूभागावर वाहून नेण्यासाठी १९७८ मध्ये एक मोठी समुद्राखालची पाइपलाइन टाकण्यात आली. जी तेल थेट मुंबईच्या रिफायनरींपर्यंत पोहोचवते.

तेलाचे साठे

ही पाइपलाइन टाकण्यापूर्वी कच्चे तेल मोठ्या टँकरद्वारे किनाऱ्यावर वाहून नेले जात असे. मुंबई हाय हे सर्वात मोठे सागरी तेलक्षेत्र असले तरी, भारताकडे जमिनीवरही तेलाचे प्रचंड साठे आहेत.

औद्योगिक डिझेल आणि सामान्य डिझेल यात नेमका फरक काय? यांचा वापर कुठे होतो? जाणून घ्या...