भारताचा पहिला नकाशा कोणी बनवला? 'या' व्यक्तीचे नाव तुम्ही ऐकलंय का?

भारताचा नकाशा

आज जेव्हा आपण भारताचा नकाशा पाहतो तेव्हा आपल्याला त्याचा भूगोल सहज समजतो. एक काळ असा होता जेव्हा आपल्याकडे हा नकाशा नव्हता.

तीन अधिकारी

त्यावेळी भारताचा नकाशा समजून घेणे खूप कठीण होते. सध्या आपल्याकडे असलेला भारताचा नकाशा एका व्यक्तीने तयार केलेला नाही, तर त्यामागे तीन अधिकाऱ्यांची नावे आहेत.

भूगोलाचे जनक

जेम्स रेनेल यांना आधुनिक भारतीय भूगोलाचे जनक म्हणून ओळखले जाते. १७६७ मध्ये क्लाइव्हने रेनेल यांना पहिले सर्व्हेअर जनरल म्हणून नियुक्त केले.

विल्यम लॅम्ब्टन

त्यांनी बंगाल आणि त्याच्या सभोवतालच्या परिसराचा नकाशा तयार केला. १८०२ मध्ये भारतीय त्रिकोणमितीय सर्वेक्षण सुरू करण्याचे श्रेय विल्यम लॅम्ब्टन यांना जाते.

जॉर्ज एव्हरेस्ट

या गणनेत कन्याकुमारीपासून हिमालयापर्यंतचे अंतर आणि अक्षांश आणि रेखांश मोजले गेले. विल्यम लॅम्ब्टन यांच्या मृत्युनंतर हे काम थांबवण्यात आले. त्यांचे सहाय्यक जॉर्ज एव्हरेस्ट यांनी हे काम हाती घेतले.

माउंट एव्हरेस्ट

भारताचा सध्याचा नकाशा तयार केला. त्यांच्या टीमने माउंट एव्हरेस्टची अचूक उंची मोजली. त्यानंतर त्यांच्या सन्मानार्थ या पर्वताचे नाव माउंट एव्हरेस्ट ठेवण्यात आले.

थियोडोलाइट

राधानाथ सिकदर नावाच्या गणितज्ञांनीही एव्हरेस्टची उंची मोजणारे पहिले असल्याचा दावा केला आहे. त्यावेळी भारताचे मोजमाप करण्यासाठी थियोडोलाइट नावाचे यंत्र वापरले जात होते. हे जड यंत्र हत्ती खेचत असत.

बेस लाइन

ते क्षैतिज, उभे आणि विशिष्ट अंतरावर असलेल्या दोन बिंदूंमधील कोन मोजत असे. या कामात, सर्वेक्षकांना एक बेस लाइन देखील मोजावी लागली ज्यावरून उभ्या आणि कोन घेतले जात होते.

लोखंडी साखळी

ही बेस लाइन १०० फूट लांबीच्या लोखंडी साखळीचा वापर करून मोजण्यात आली. उष्णता आणि थंडीत लोखंड आकुंचन पावू नये, विस्तारू नये म्हणून साखळी एका काचेच्या बॉक्समध्ये ठेवण्यात आली होती.

मोठे मचान

भारताच्या सर्वेक्षणात अनेक आव्हानांना तोंड द्यावे लागले. ब्रिटिशांनी हे उपकरण ठेवण्यासाठी उंच जागेची मागणी केली. ज्यामुळे अनेकदा मोठे मचान बांधावे लागत असे.

प्राण्यांचा हल्ला

जंगले विशेषतः आव्हानात्मक होती, कारण त्यांना वन्य प्राण्यांच्या हल्ल्यांचा धोका होता. ग्रामीण रहिवासी थियोडोलाइटला घाबरत होते. ते त्याला एक मोठी तोफा मानत होते.

रॉन्ग साइडने गाडी चालवल्यावर एफआयआर नोंदवता येतो का? कायदा काय सांगतो?