Sandip Kapde
छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर, रायगडावर झालेल्या उत्तरक्रियेची जबाबदारी राजाराम महाराजांचे मुखत्यार म्हणून साबाजी भोसले शिंगणापूरकर यांच्यावर होती.
साबाजी भोसले हे भोसले घराण्याचे एक प्रमुख सदस्य होते आणि शिवाजी महाराजांच्या अंत्यसंस्काराचे आयोजन केले. कारण राजाराम महाराज तेव्हा १० वर्षाचे होते.
रायगडावरील कारभारी मंडळीने शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूची बातमी संभाजी महाराजांना पोहोचवू न देता, उत्तरक्रिया विधी राजाराम महाराज यांचे मुखत्यार साबाजी भोसले यांच्याकडून करवला.
उत्तरक्रिया करणारे साबाजी भोसले शिंगणापूरकर हे विठोजी भोसल्यांचे वंशज ह्यांचेच पुढील वंशज नागपूरकर रघोजीराजे भोसले आहेत.
साबाजी भोसले ह्यांनी राजारामांना जवळ बसवून उत्तरक्रिया विधी करवून घेतल्या असा उल्लेख मिळतो.
शिवाजी महाराजांचा अंत्यविधी धार्मिक परंपरानुसार करण्यात आले.
साबाजी भोसले यांच्याकडे राजाराम महाराजांच्या नेतृत्वात उत्तरक्रियेची सर्व जबाबदारी होती.
साबाजी भोसले यांनी उत्तम प्रकारे विधीचे पालन करत महाराजांच्या कलेवरला मंत्राग्नी दिला.
शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर उत्तरक्रियेचा विधी शेवटी राजाराम यांनी केला.
महाराजांच्या अंत्यविधीचा एक भाग म्हणून चंदनकाष्ठ आणि बेलकाष्ठांचा वापर करण्यात आला.
छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मृत्युची बातमी गडावर येताच, दरवाजे बंद करून गुप्तपणे क्रिया पार पडली.
शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर राज्यातील अस्थिरतेपासून बचाव करण्यासाठी, त्यांच्या उत्तरक्रियेची काळजी घेतली गेली.
मुधोजी आणि रूपाजी यांच्या घराण्यातील प्रमुख सदस्य म्हणून साबाजी भोसले यांचे नाव घेतले जाते.
छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर, राजाराम महाराजांनाच उत्तरक्रियेची जबाबदारी दिली गेली.
शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर, त्या काळात साबाजी भोसले यांना महत्त्वपूर्ण स्थान प्राप्त झाले.
साबाजी भोसले यांचे घराणे पराक्रमी मराठा घराण्यापैकी एक मानले जाते.
मुधोजी भोसले आणि रूपाजी भोसले यांच्यामुळे साबाजी भोसले यांचे घराणे मराठा साम्राज्यात प्रतिष्ठित झाले.
महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या शिवकाल, मराठी विश्वकोष मध्ये हे उल्लेख आढळतात