देशात फक्त चार संतच शंकराचार्य का होऊ शकतात? नियम काय आहेत?

माघ मेळा

प्रयागराजमधील माघ मेळ्यात अचानक झालेल्या संघर्षामुळे देशभर चर्चा रंगली आहे. हा केवळ प्रशासनाशी असलेला वाद नाही तर शतकानुशतके चालत आलेली एक परंपरा आहे ज्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे. Saints Become Shankaracharya | ESakal

शंकराचार्य

देशात फक्त चार शंकराचार्य का आहेत? कोणी स्वतःला शंकराचार्य घोषित करू शकतो का? आणि या पदासाठी नियम कोण ठरवते? यामागे इतिहास, धर्मग्रंथ आणि परंपरेत रुजलेली एक मोठी कहाणी आहे. Saints Become Shankaracharya | ESakal

स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद

प्रयागराज माघ मेळ्यादरम्यान, ज्योतिर्मठ शंकराचार्य स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद यांच्या शिष्यांमध्ये आणि न्याय प्रशासनात संघर्ष सुरू झाला. या मुद्द्याला हळूहळू राजकीय रंग मिळाला. Saints Become Shankaracharya | ESakal

महान संत

देशात किती शंकराचार्य असू शकतात आणि त्यांची वैधता कशी निश्चित केली जाते याबद्दल प्रश्न निर्माण झाले. शंकराचार्य या पदवीचा इतिहास थेट आठव्या शतकातील महान संत आदि शंकराचार्यांशी जोडलेला आहे. Saints Become Shankaracharya | ESakal

अद्वैत वेदांत

त्यांनी संपूर्ण भारतात प्रवास करून सनातन धर्माच्या अद्वैत वेदांत तत्वज्ञानाचा प्रचार केला. त्यांचा मुख्य संदेश असा होता की ब्रह्म एक आहे आणि तो सर्व सृष्टीचा पाया आहे. Saints Become Shankaracharya | ESakal

संस्थात्मक चौकट

या तत्वज्ञानाचा पद्धतशीरपणे प्रचार करण्यासाठी त्यांनी एक मजबूत संस्थात्मक चौकट स्थापन केली. आदि शंकराचार्यांनी भारताच्या चारही दिशांना चार मठ स्थापन केले. Saints Become Shankaracharya | ESakal

एकहं बहुस्यम्

अद्वैत वेदांताची शिकवण देशाच्या कानाकोपऱ्यात पोहोचवण्याची कल्पना होती. "एकहं बहुस्यम्", म्हणजेच "एक म्हणजे अनेक" या वैदिक तत्त्वावर आधारित, चार शंकराचार्यांची परंपरा एका शंकराचार्यांपासून विकसित झाली. Saints Become Shankaracharya | ESakal

माथाम्न्य महानुशासन

या चार मठांच्या प्रमुखांना शंकराचार्य ही पदवी देण्यात आली आहे. शंकराचार्यांची नियुक्ती ही मनमानी प्रक्रिया नाही; उलट, आदि शंकराचार्य यांनी लिहिलेल्या "माथाम्न्य महानुशासन" या ग्रंथात या मठांची व्यवस्था, परंपरा आणि उत्तराधिकाराचे नियम स्पष्टपणे मांडले आहेत. Saints Become Shankaracharya | ESakal

शंकराचार्यांची निवड

या मजकुरानुसार शंकराचार्यांची निवड केली जाते. या व्यवस्थेत न येणारे मठ अधिकृतपणे ओळखले जात नाहीत. वैदिक परंपरेनुसार, या चार मठांच्या प्रमुखांनाच शंकराचार्य म्हटले जाते. Saints Become Shankaracharya | ESakal

महानुशासन

देशात असे अनेक मठ आहेत जे शंकराचार्य ही पदवी वापरतात, परंतु ते "महानुशासन"च्या कक्षेत येत नाहीत. म्हणूनच त्यांच्या स्वतःच्या श्रद्धा आणि अनुयायी असूनही धार्मिक परंपरेत त्यांना अधिकृत मान्यता आणि विश्वासार्हता नाही. Saints Become Shankaracharya | ESakal

मुंबई महापालिकेचा महापौर पदाचा प्रवास... 2000 पासून आतापर्यंत कोणत्या कोट्याचा महापौर होता? वाचा...

BMC mayor history | ESakal येथे क्लिक करा