संतोष कानडे
कुत्रे रस्त्यावरील झाडे, विजेचे खांब किंवा भिंतींचे कोपरे अशा ठिकाणी लघवी करताना अनेकदा दिसतात.
यामागे केवळ नैसर्गिक विधी, हे कारण नसून इतर कुत्र्यांशी संवाद साधण्याची एक पद्धतही असते.
कुत्र्यांच्या लघवीमध्ये त्यांच्या शरीराशी संबंधित रासायनिक वासाचे संकेत असतात.
या वासातून इतर कुत्र्यांना त्या परिसरात दुसरा कुत्रा आल्याची माहिती मिळू शकते.
काही कुत्रे स्वतःचा वास ठळकपणे जाणवावा म्हणून उभ्या पृष्ठभागांवर लघवी करतात.
झाडे आणि खांब यांसारख्या उभ्या वस्तूंवर लघवी केल्यामुळे वास नाकाच्या उंचीच्या आसपास राहू शकतो.
यामुळे इतर कुत्र्यांना त्या जागेचा वास सहज घेता येतो. या वर्तनाला 'सेंट मार्किंग' म्हणजेच वासाने स्वतःची खूण करणे असे म्हणतात.
अशा खुणांमधून कुत्रे परिसरातील इतर कुत्र्यांच्या उपस्थितीबद्दल माहिती मिळवतात.
कुत्र्यांसाठी लघवी करणे ही केवळ शारीरिक गरज नसून वासाच्या माध्यमातून संवाद साधण्याची एक नैसर्गिक पद्धत आहे.