साप कात का टाकतो? आणि किती वेळा टाकतो?

शरीराची वाढ आणि कडक त्वचा!

माणसासारखी सापाची त्वचा शरीरासोबत वाढत नाही. सापाचा बाह्य थर (एपिडर्मिस) कडक असतो. त्यामुळे शरीर वाढल्यावर जुनी कातडी लहान पडते आणि ती सोडावी लागते.

'एक्डिसिस' प्रक्रिया!

सापाच्या कात टाकण्याच्या या नैसर्गिक प्रक्रियेला शास्त्रीय भाषेत 'एक्डिसिस' (Ecdysis) असे म्हणतात.

डोळे पांढरट होणे व दृष्टी मंदावणे!

कात टाकण्यापूर्वी जुन्या आणि नवीन त्वचेच्या मध्ये द्रव तयार होतो. यामुळे सापाचे डोळे दुधासारखे पांढरट किंवा निळसर होतात आणि त्याची दृष्टी तात्पुरती मंदावते.

टणक वस्तूवर तोंड घासणे!

दृष्टी मंदावल्याने साप सुरक्षित ठिकाणी लपतो. नवीन त्वचा तयार झाल्यावर तो दगड किंवा झाडाच्या खोडावर तोंड घासून तोंडाजवळील कातडी फाडतो.

उलट्या मोज्यासारखी कातडी बाहेर!

तोंडाची कातडी फाटल्यानंतर साप पुढे सरकत आपली जुनी त्वचा उलट्या मोज्याप्रमाणे (Sock inside out) शरीरावरून काढून टाकतो.

परजीवी आणि बुरशीनाश

कात टाकल्यामुळे सापाच्या जुन्या त्वचेवर साचलेले परजीवी कीटक (Mites), बुरशी आणि संसर्ग नष्ट होतात. नवीन त्वचा स्वच्छ, निरोगी आणि चमकदार राहते.

डोळ्यांच्या थराचे नूतनीकरण!

सापाला पापण्या नसतात. त्याच्या डोळ्यांचे रक्षण करणाऱ्या पारदर्शक थराची (Brille) त्वचासुद्धा कातडीसोबत सहज गळून पडते.

वयानुसार वारंवारता

वेगाने वाढणारे लहान, तरुण साप वर्षातून अनेकदा कात टाकतात, तर पूर्ण वाढ झालेले वयस्क साप वर्षातून साधारण २ ते ४ वेळा कातडी बदलतात.

विष वाढण्याचा गैरसमज!

कात टाकल्याने सापाचे विष वाढते हा निव्वळ गैरसमज आहे. या काळात दृष्टी अंधुक झाल्याने साप अधिक सावध व संवेदनशील बनतो, आक्रमक होत नाही.

रोज गोकर्णाच्या फुलांचा चहा प्यायल्याने काय होते?