Mansi Khambe
तुमचा आवडता फलंदाज ज्या बॅटने फलंदाजी करतो, ती कशी बनवली जाते याचा तुम्ही कधी विचार केला आहे का? क्रिकेट बॅट दिसायला एक साधी लाकडी बॅट वाटू शकते.
Cricket bat manufacturing
ESakal
पण तिच्यामागे आश्चर्यकारक अभियांत्रिकी आणि भौतिकशास्त्र दडलेले आहे. खेळाडूंच्या बॅट्स दोन भागांपासून बनवलेल्या असतात. संपूर्ण बॅट लाकडाच्या एकाच तुकड्यापासून का बनलेली नसते?
Cricket bat manufacturing
ESakal
खेळाडूंच्या बॅट एकाच लाकडाच्या दोन तुकड्यांपासून बनवल्या जातात. खालचा भाग लाकडाच्या एका तुकड्यापासून बनवलेला असतो तर वरचा दांडा दुसऱ्या तुकड्यापासून बनवून एकत्र जोडलेला असतो.
Cricket bat manufacturing
ESakal
यामागील सिद्धांत ताशी १५० किलोमीटर वेगाच्या चेंडूशी जोडला जातो. क्रिकेटमध्ये चेंडूचा वेग ताशी १४० ते १५० किलोमीटरपर्यंत पोहोचू शक
Cricket bat manufacturing
ESakal
जेव्हा इतका वेगवान चेंडू बॅटला आदळतो तेव्हा प्रचंड ऊर्जा आणि कंपन निर्माण होते. जर संपूर्ण बॅट लाकडाची बनलेली असती तर संपूर्ण धक्का थेट फलंदाजाच्या हातांवर पोहोचला असता.
Cricket bat manufacturing
ESakal
ज्यामुळे हात, मनगट आणि दंडांना दुखापत होऊ शकते. बॅटचे पाते सामान्यतः इंग्लिश विलो किंवा काश्मिरी विलोच्या लाकडापासून बनवलेले असते.
Cricket bat manufacturing
ESakal
कारण ते चेंडूचा आघात अधिक चांगल्या प्रकारे शोषून घेते. हँडलसाठी वेत नावाचे एक विशेष लाकूड वापरले जाते. हे लाकूड अत्यंत लवचिक असून स्प्रिंगप्रमाणे काम करते.
Cricket bat manufacturing
ESakal
जेव्हा चेंडू बॅटला आदळतो, तेव्हा हँडलचा वेताचा भाग आघाताचा बराचसा भाग शोषून घेतो. यामुळे फलंदाजाला कमी कंपने जाणवतात ज्यामुळे दुखापतीचा धोका कमी होतो.
Cricket bat manufacturing
ESakal
बॅट बनवताना ब्लेडच्या वरच्या भागात 'व्ही' आकाराचा काप दिला जातो. ज्याला 'स्प्लाइस' म्हणतात. हँडल याच भागात बसवले जाते. ही रचना केवळ जोडण्यासाठी नाही, तर त्यामागे एक शास्त्र आहे.
Cricket bat manufacturing
ESakal
'व्ही' आकाराचा सांधा, चेंडू बॅटला आदळल्यावर निर्माण होणारा दाब संपूर्ण बॅटमध्ये समान रीतीने वितरीत करतो. यामुळे कोणत्याही एका भागावर अतिरिक्त दाब पडण्यास प्रतिबंध होतो.
Cricket bat manufacturing
ESakal
ज्यामुळे बॅट लवकर तुटण्यापासून वाचते. याउलट, जर संपूर्ण बॅट लाकडाच्या एकाच तुकड्यापासून बनवली असती, तर तिचे वजन आणि संतुलन बिघडू शकले असते.
Cricket bat manufacturing
ESakal
वेगळे हँडल वापरल्यामुळे बॅटचे वजन योग्य ठिकाणी केंद्रित राहते. यामुळेच फलंदाज सहजपणे बॅट फिरवू शकतात आणि मोठे फटके मारू शकतात.
Cricket bat manufacturing
ESakal
बॅटचे पाते पूर्णपणे लाकडी आणि मूठ प्रामुख्याने वेत आणि लाकडापासून बनवलेली असणे आवश्यक आहे. यामुळेच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ॲल्युमिनियम, स्टील किंवा इतर धातूंपासून बनवलेल्या बॅट्सना परवानगी नाही.
Cricket bat manufacturing
ESakal
Crocodile teeth facts
ESakal