प्लास्टिकच्या बाटलीतून पाणी पिणं आरोग्यासाठी आहे का धोकादायक?

प्लास्टिक बाटलीतून पाणी पिणं

प्लास्टिकच्या बाटलीतून पाणी पिणे सोयीस्कर वाटू शकते, पण यामुळे दरवर्षी हजारो मायक्रोप्लास्टिक कण शरीरात जातात आणि दीर्घकालीन आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.

दरवर्षी ९० हजार मायक्रोप्लास्टिक शरीरात

दररोज प्लास्टिकच्या बाटलीतून पाणी पिणाऱ्या लोकांच्या शरीरात टॅप वॉटर पिणाऱ्यांपेक्षा दरवर्षी सुमारे ९०,००० अधिक मायक्रोप्लास्टिक कण जातात, असे अभ्यासात आढळले आहे.

मायक्रोप्लास्टिक म्हणजे काय?

प्लास्टिकचे अतिसूक्ष्म कण म्हणजे मायक्रोप्लास्टिक. हे डोळ्यांना न दिसणारे असून १ मायक्रॉनपासून ५ मिमीपर्यंत असू शकतात. त्याहूनही लहान कणांना नॅनोप्लास्टिक म्हणतात.

बाटलीच्या प्रत्येक टप्प्यावर धोका

निर्मिती, साठवण, वाहतूक आणि सूर्यप्रकाशात ठेवल्यावर प्लास्टिकच्या बाटल्यांमधून हे कण पाण्यात मिसळतात. उष्णता आणि तापमानातील बदल यामुळे हा धोका वाढतो.

आरोग्यावर गंभीर परिणाम

मायक्रोप्लास्टिक रक्तप्रवाहात जाऊन महत्त्वाच्या अवयवांपर्यंत पोहोचू शकतात. हार्मोन्स बिघडणे, सूज, न्यूरोलॉजिकल नुकसान, प्रजनन समस्या आणि कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो.

दीर्घकालीन परिणाम अजून अस्पष्ट

मायक्रो आणि नॅनोप्लास्टिकचे दीर्घकालीन दुष्परिणाम पूर्णपणे समजलेले नाहीत, कारण त्यांचे मोजमाप व शोध घेण्यासाठी प्रमाणित आणि परवडणाऱ्या पद्धती कमी आहेत.

मोजमाप करणे कठीण

काही तंत्रज्ञान कण शोधू शकते पण त्यांच्या रासायनिक संरचनेची माहिती देऊ शकत नाही, तर काही पद्धती संरचना ओळखतात पण सूक्ष्म कण ओळखण्यात अपयशी ठरतात. उपकरणे महागडी आहेत आणि त्यांची उपलब्धता मर्यादित आहे.

उपाय

तज्ज्ञांचा सल्ला—प्लास्टिकच्या बाटल्या फक्त तातडीच्या परिस्थितीतच वापरा. रोजच्या वापरापासून दूर राहा. सुरक्षित पाणीपुरवठा, स्टील किंवा काचच्या बाटल्यांचा वापर आणि जनजागृती हाच योग्य उपाय आहे.

भात आवडतो, पण जेवल्यावर येणारी झोप नकोय? मग 'हे' उपाय आहेत बेस्ट!