अंतराळात आहेत अनेक सूर्य, तरीही का असतो अंधार?

विश्वात असंख्य तारे आहेत. अनेक सूर्यापेक्षा मोठे आणि तेजस्वी आहेत, जे आपल्याला रात्री आकाशात चमकताना दिसतात. मग पृथ्वीवरची रात्र काळी काळी का असते?

हा प्रश्न अनेक शतकांपासून शास्त्रज्ञांना पडतो आहे. यासंदर्भात अनेक प्रकारचे युक्तिवाद मांडण्यात आले. विश्वाला मर्यादा नाही, असेही म्हटले होते.

येथे उपस्थित सर्व काही स्थिर आहे. म्हणजे त्यात बदल नाही. मात्र आजपर्यंत नेमके उत्तर मिळालेले नाही.

जर्मन खगोलशास्त्रज्ञ हेनरिक विल्हेल्म ओल्बर्स यांच्या मनात प्रथम प्रश्न आला की लाखो अग्नीचे गोळे असूनही रात्रीच्या वेळी आकाश काळे का असते. यानंतर वादाला सुरुवात झाली.

एडगर अॅलन पो नावाच्या शास्त्रज्ञाने याची काही उत्तरे शोधण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी सांगितले की, जेव्हा आपण दुर्बिणीतून अंतराळात पाहतो तेव्हा आपल्याला सर्वत्र शून्यता दिसते.

याचे कारण असे असू शकते की, जागा कदाचित इतकी मोठी आहे की काहीवेळा तिथून प्रकाशाचा एकही किरण आपल्यापर्यंत पोहोचू शकत नाही.

19व्या शतकात काही शास्त्रज्ञांनी सांगितले की ताऱ्यांमध्ये धुळीचे ढग असतात जे पृथ्वीकडे येणारा प्रकाश शोषून घेतात.

मात्र, त्यांनाही पूर्ण उत्तर देता आले नाही. खगोलशास्त्रज्ञांच्या मते, खूप दूरवरून येणारा प्रकाशही वाटेतच नष्ट होतो. कधीकधी प्रकाश यापुढे स्पेक्ट्रममध्ये नसतो जे उघड्या डोळ्यांनी पाहिले जाऊ शकते.

अंतराळात कोट्यवधी मोठे सूर्यासारखे तारे आहेत, परंतु तारे आणि आकाशगंगा यांच्यामध्ये आकाशात कोणतीही परावर्तित वस्तू नसल्यामुळे अंतराळ अंधार आहे.

अंतराळयानात बसलेला प्रवासी जेव्हा सूर्याकडे पाहतो तेव्हा फक्त एक तेजस्वी गोलाकार सूर्य दिसतो पण त्याच्या आजूबाजूला दाट अंधार असतो.

पृथ्वीवर, आपल्याला दिवसा आकाशात प्रकाश दिसतो कारण पृथ्वीच्या सभोवतालच्या वातावरणात धूलिकण, पाण्याची वाफ, बर्फाचे कण आणि इतर अनेक प्रदूषक पदार्थ असतात.

हे पदार्थ सूर्याच्या किरणांना परावर्तित करतात आणि अपवर्तन करतात ज्यामुळे आपल्याला दिवसा आकाश प्रकाशित दिसते.