कधी एखाद्या ठिकाणी गेल्यावर ‘मी इथे आधी आलोय’ असं वाटलंय? या अनुभवामागे नेमकं काय दडलंय?

डेजा वू

एखादी घटना पहिल्यांदाच घडत असते, पण ‘हे याआधीही घडलंय’ असं अचानक वाटतं का? या विचित्र अनुभवाला डेजा वू म्हणतात. हा अनुभव साधारण काही सेकंदांसाठी जाणवतो.

डेजा वू या शब्दाचा अर्थ काय?

डेजा वू हा फ्रेंच भाषेतील शब्द आहे. त्याचा अर्थ ‘आधीच पाहिलेले’ असा होतो. एखादी व्यक्ती, जागा किंवा प्रसंग पहिल्यांदा पाहूनही तो आधी पाहिल्यासारखा वाटणे, म्हणजे डेजा वू.

असं का होतं?

शास्त्रज्ञांच्या मते, डेजा वूचा संबंध मेंदूच्या आठवणी आणि सध्याच्या अनुभवावर प्रक्रिया करण्याच्या पद्धतीशी असू शकतो. नवीन अनुभवावर प्रक्रिया करताना काही क्षणांचा गोंधळ झाला, तर मेंदूला तो अनुभव जुन्या आठवणीसारखा वाटू शकतो.

अनुभव

डेजा वूची भावना साधारणपणे काही सेकंदांसाठी जाणवते. त्या क्षणी आपल्याला समोरचं दृश्य किंवा प्रसंग आधीच अनुभवला असल्यासारखा वाटतो. मात्र थोड्याच वेळात ही भावना नाहीशी होते.

चिंतेचं कारण

डेजा वू हा अनेक निरोगी व्यक्तींना आयुष्यात कधी ना कधी जाणवणारा अनुभव आहे. विशेषतः तरुण वयात तो अधिक जाणवू शकतो. त्यामुळे अधूनमधून डेजा वू जाणवणं हे सहसा चिंतेचं कारण मानलं जात नाही.

डेजा वू

काही लोकांना डेजा वू म्हणजे भविष्यात घडणारी घटना आधीच दिसल्याचा अनुभव वाटतो. मात्र याला वैज्ञानिक पुरावा नाही. सध्याच्या वैज्ञानिक समजुतीनुसार हा अनुभव मेंदूतील स्मरणशक्ती आणि अनुभवावर प्रक्रिया करण्याशी संबंधित असण्याची शक्यता जास्त आहे.

घाबरू नका

‘हे आधी घडलंय’ असं अचानक वाटणं म्हणजे डेजा वू. हा मेंदूच्या काम करण्याच्या पद्धतीशी संबंधित एक रंजक अनुभव आहे. तो काही सेकंद टिकतो आणि बहुतेक वेळा आपोआप नाहीसा होतो. मात्र वारंवार किंवा इतर त्रासदायक लक्षणांसोबत असा अनुभव येत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणं योग्य ठरू शकतं.

घराच्या छतावर पाण्याची टाकी नेहमी उंचावरच का ठेवतात यामागचं कारण