मतदानाच्या अधिकाराचे लोकशाहीत महत्त्व काय आहे, तो हक्क बजावल्याने काय परिणाम होऊ शकतो, मतदारांची भूमिका कशी महत्त्वाची ठरु शकते याबद्दल नागरिकांमध्ये जागरुकता करण्यासाठी दरवर्षी 25 जानेवारी रोजी राष्ट्रीय मतदार दिन साजरा केला जातो. 

राष्ट्रीय मतदार दिन देशात 2011 पासून साजरा करण्यास सुरुवात झाली. विविध राजकीय पक्ष आणि केंद्र तसेच राज्य सरकारकडून या दिवशी अनेक कार्यक्रमांचं आयोजन केलं जातं. एक मतदार म्हणून देशातील नागरिकाला जेव्हा हा हक्क मिळतो, तेव्हा त्यासोबत एक जबाबदारीही येते, ती म्हणजे लोकशाही टिकवण्याची जबाबदारी. आपल्या देशात 18 वर्षे पूर्ण केलेल्या आणि मतदार यादीत नाव असणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला मत देण्याचा अधिकार आहे. 

मतदानाचा अधिकार

18 वर्षे पूर्ण झालेल्या आणि मतदार यादीत नाव असणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला मत देण्याचा अधिकार आहे. कोणत्याही अधिकाराला धर्म, जात, वर्ण, संप्रदाय अथवा लिंग या निकषांवर भेदभाव करत या अधिकारापासून वंचित ठेवता येऊ शकत नाही.

उमेदवाराबाबतची माहिती मिळवण्याचा अधिकार

मतदारांना निवडणुकीच्या रिंगणात उतरलेल्या प्रत्येक उमेदवाराबाबतची माहिती मिळवण्याचा अधिकार देखील आहे. उमेदवाराची संपत्ती, गुन्हेगारी नोंद, शैक्षणिक पात्रता अशा संदर्भातील माहिती त्यांना मिळू शकते.

पोस्टल वोटींग

पोस्टाद्वारे मत नोंदवण्याचा अधिकार देखील आहे. निवडणूक आयोगाकडून मतदान केंद्रापर्यंत पोहोचू न शकणाऱ्या व्यक्तींसाठी पोस्टल वोटींग अर्थात पोस्टाद्वारे मतदान करण्याची सोय करण्यात येते.