पिंपरी - तीर्थक्षेत्र देहू आणि आळंदीच्या दरम्यान इंद्रायणी नदी प्रदूषणचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे. कारण, रसायनयुक्त पाण्याचा तवंग आणि बर्फाप्रमाणे फेसाचे आच्छादन नदीवर निर्माण झाले होते. त्याकडे ‘सकाळ’ने प्रशासनाचे लक्ष वेधून लोणावळ्यापासून ते तुळापूरच्या संगमापर्यंतची वस्तुस्थिती वृत्तमालिकेच्या माध्यमातून मांडली होती.

त्याची दखल घेऊन राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने महापालिका, पुणे महानगर क्षेत्र विकास प्राधिकरण (पीएमआरडीए), औद्योगिक विकास महामंडळ (एमआयडीसी) यासह नगरपालिका, नगरपंचायती, ग्रामपंचायतीचे अधिकारी व पदाधिकाऱ्यांची बैठक आयोजित केली होती. त्यात, पिंपरी-चिंचवड शहरात निर्माण होणाऱ्या सांडपाण्यावर प्रक्रिया करून ते औद्योगिक क्षेत्रातील कंपन्यांच्या वापरासाठी उपलब्ध करून देण्यावर चर्चा करण्यात आली.

तळवडेपासून निरगुडीपर्यंत (चऱ्होली सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प) इंद्रायणी नदीचा समावेश पिंपरी-चिंचवड शहरात होतो. केवळ डुडुळगावपासून चोविसावाडीच्या हद्दीपर्यंत साधारण एक किलोमीटरचा भाग आळंदी नगरपालिका हद्दीत आहे. इंद्रायणीचा दक्षिण काठ पिंपरी-चिंचवडमध्ये तर पात्र व उत्तर काठाचा समावेश पीएमआरडीएच्या हद्दीत होतो.

या लगत चाकण, तळेगाव, आंबी, महाळुंगे, निघोजे, कुरुळी, चिंबळी, मरकळ, धोनोरे परिसरातील औद्योगिक कंपन्यांचा व गावांचाही समावेश होतो. तेथील सांडपाणी थेट नदी पात्रात सोडले जाते. शिवाय, पिंपरी-चिंचवड शहरातील नाल्यांद्वारे पाणी नदीमध्ये मिसळते. त्यामुळे, नदीचे प्रदूषण वाढत आहे. काही कंपन्या रसायनयुक्त सांडपाणीही थेट नदीत सोडत आहेत. त्याकडे ‘सकाळ’ने लक्ष वेधून वस्तुस्थिती मांडली होती.

त्यानंतर, प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने बैठक बोलवली होती. त्यास मंडळाचे पुणे कार्यालयाचे विभागीय अधिकारी रवी आंधळे, उपविभागीय अधिकारी मंचक जाधव, सदस्य नितीन गोरे, आळंदी नगरपरिषदेचे मुख्याधिकारी केंद्रे, पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचे कनिष्ठ अभियंता योगेश आल्हाट, विलास देसले, सोहन निकम, ग्रामीण भागातील माणिक शिंदे, चिन्मय नागपूरकर आदी उपस्थित होते. या बैठकीत सध्या सुरू असलेले प्रकल्प, सांडपाणी प्रक्रिया, नदी सुशोभीकरण आराखडा याबाबत माहिती देण्यात दिली.

इंद्रायणीचे प्रदूषण कायमस्वरूपी रोखण्यासाठी ठोस उपाययोजना करायला हव्यात. पिंपरी-चिंचवड महापालिकेची यात महत्त्वाची भूमिका आहे. त्यांच्या हद्दीतील सर्व एसटीपी व ईटीपी लवकरात लवकर कार्यान्वित करावेत. महापालिका क्षेत्रात तयार होणारे सांडपाणी प्रक्रिया करून औद्योगिक वसाहतीमधील उद्योगांना पुन्हा वापरता येऊ शकते, त्यादृष्टीने विचार करावा.

- नितीन गोरे, सदस्य, राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळ

इंद्रायणीसह पवना व मुळा नदीचे प्रदूषण रोखण्यासाठी महापालिका विविध उपाययोजना करत आहे. त्यासाठी चार-पाच उपाय योजनांचा समावेश आहे. नदीला नाले मिळत आहेत, त्याठिकाणी सांडपाणी प्रक्रिया उभारायचे आहेत. त्यामध्ये नाल्यांतील पाण्यावर प्रक्रिया केली जाणार आहे. कुदळवाडी नाल्यावर प्रक्रिया प्रकल्प उभारला आहे. तो लवकरच चालू केला जाणार आहे.

याशिवाय, कंपन्यांतील सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यासाठीचा प्रकल्प विचाराधीन असून, त्याबाबतचे नियोजन झाले आहे. नाल्यांव्यतिरिक्त अन्य कोणत्या ठिकाणांहून वा भागातून नदीत सांडपाणी येतंय का? याचा शोध घेतला जात आहे.

- विजय खोराटे, अतिरिक्त आयुक्त, महापालिका