(प्रसिद्धी ता. २६ मे)
.......
झांबिया : मौल्यवान खनिजांचा देश

इंट्रो
‘इंडिया-आफ्रिका फोरम समिट’च्या निमित्ताने भारत आणि झांबिया यांच्यातील आर्थिक व औद्योगिक संबंध अधिक मजबूत करण्यावर भर दिला जात आहे. दक्षिण-मध्य आफ्रिकेतील महत्त्वाचा देश असलेल्या झांबियाकडे तांबे आणि कोबाल्टसारखी मौल्यवान खनिज संपत्ती मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे. खनिज उद्योगावर आधारित अर्थव्यवस्था असलेल्या झांबियामध्ये पायाभूत सुविधा, ऊर्जा, कृषी आणि आरोग्य क्षेत्रात मोठ्या गुंतवणुकीची गरज आहे. भारताच्या औद्योगिक कौशल्य, औषधनिर्मिती, ‘आयटी’ आणि कृषी तंत्रज्ञानाचा उपयोग झांबियाच्या विकासासाठी होणार आहे आणि त्यातूनच परस्पर सहकार्य वृद्धिंगत होणार आहे.
.........

एस (स्ट्रेन्थ-शक्तिस्थाने)

- तांबे आणि कोबाल्टची समृद्ध खनिज संपत्ती
- आफ्रिकेतील महत्त्वाचा खनिज निर्यातदार देश
- जलविद्युत निर्मितीसाठी क्षमता
- कृषी आणि अन्नप्रक्रिया क्षेत्रासाठी मोठी जमीन उपलब्ध

ओ (ऑपर्च्युनिटीज्‌-संधी)

- खाण उद्योगातील आधुनिकीकरण आणि गुंतवणूक
- हरित ऊर्जा आणि जलविद्युत प्रकल्पांमध्ये संधी
- कृषी, सिंचन आणि अन्नप्रक्रिया क्षेत्राचा विस्तार
- औषधनिर्मिती आणि आरोग्यसेवा क्षेत्रात भारतीय सहकार्य
- डिजिटल सेवा आणि दूरसंचार क्षेत्रात वाढती क्षमता

डब्ल्यू (विकनेस-कमकुवत स्थाने)

- अर्थव्यवस्थेचे खनिज निर्यातीवर वाढते अवलंबित्व
- सार्वजनिक कर्जाचा वाढता भार
- काही भागांत पायाभूत सुविधांची कमतरता
- वीजपुरवठा आणि ऊर्जा तुटवडा
- गरिबी आणि बेरोजगारीचे प्रमाण जास्त

टी (थ्रेट्स-धोके)

- तांब्याच्या किमतीत जागतिक स्तरावर चढ-उतार
- हवामान बदलामुळे कृषी क्षेत्रावर परिणाम
- आर्थिक अस्थिरता आणि चलनवाढ
- परकीय गुंतवणुकीवरील जास्त अवलंबित्व
- जागतिक मंदीचा खनिज निर्यातीवर परिणाम

भारताची साथ

- औषधनिर्मिती आणि आरोग्यसेवा क्षेत्रात भारताचे मजबूत योगदान
- कृषी तंत्रज्ञान, सिंचन आणि कौशल्य विकासात सहकार्य
- खाण आणि ऊर्जा क्षेत्रातील भारतीय गुंतवणूक
- आयटी, डिजिटल शिक्षण आणि दूरसंचार क्षेत्रात मदत
- वाहन, यंत्रसामग्री आणि अभियांत्रिकी उत्पादनांची निर्यात

महाराष्ट्र कनेक्शन
- महाराष्ट्रातील उद्योगांना झांबियाकडून तांबे व खनिज पुरवठा
- पुण्यातील अभियांत्रिकी आणि ऑटोमोबाइल कंपन्यांसाठी आफ्रिकन बाजारपेठेतील संधी
- कृषी तंत्रज्ञान आणि सिंचन क्षेत्रात संयुक्त प्रकल्पांची क्षमता
- पुण्यातील शैक्षणिक संस्थांमध्ये आफ्रिकन विद्यार्थ्यांची वाढती उपस्थिती
- औषधनिर्मिती क्षेत्रात महाराष्ट्रातील कंपन्यांची निर्यात वाढ

झांबिया

लोकसंख्या : सुमारे २.२५ कोटी
अर्थव्यवस्थेचा आकार : अंदाजे ३५ ते ४० अब्ज अमेरिकी डॉलर
दरडोई उत्पन्न : वार्षिक अंदाजे १५०० ते १७०० अमेरिकी डॉलर
अर्थव्यवस्थेचे प्रमुख उत्पन्न स्रोत : खनिज उद्योग, कृषी, ऊर्जा, उत्पादन क्षेत्र
चलन : झांबियन क्वाचा
मुख्य आर्थिक केंद्र : लुसाका, किटवे, नडो

भारत-झांबिया सहकार्य

द्विपक्षीय व्यापार : अंदाजे १.५ ते २ अब्ज डॉलर
भारताकडून निर्यात : औषधे, वाहने, यंत्रसामग्री, रसायने, आयटी सेवा
झांबियाकडून आयात : तांबे, कोबाल्ट, खनिजे
गेल्या काही वर्षांत ऊर्जा, खाण, कृषी आणि आरोग्य क्षेत्रात सातत्याने वाढणार