RBI MPC Meet Update: 19 मे रोजी संध्याकाळी रिझर्व्ह बँकेने 2000 रुपयांच्या नोटा चलनातून बाद करण्याचा निर्णय घेतला होता. तीन दिवसांनंतर, 23 मे, 2000 च्या नोटा बँकेत जमा किंवा बदलण्याची परवानगी देण्यात आली.

नोटा काढण्याची आकडेवारी जाहीर करताना आरबीआय गव्हर्नर म्हणाले की 23 मे पासून 50 टक्के नोटा परत आल्या आहेत. देशातील 2000 रुपयांच्या नोटांमधील रक्कम सुमारे 3.62 लाख कोटी रुपये आहे आणि यातील निम्मी रक्कम बँक प्रणालीत परत आली आहे.

रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनी 8 जून रोजी चलनविषयक धोरण समितीच्या बैठकीनंतर सांगितले की, आतापर्यंत सुमारे 1.8 लाख कोटी रुपयांच्या दोन हजार नोटा बँकिंग प्रणालीत परत आल्या आहेत.

मूल्याच्या बाबतीत, 31 मार्च 2023 पर्यंत चलनात असलेल्या नोटांच्या जवळपास निम्म्या आहेत. ते म्हणाले की 2,000 रुपयांच्या सुमारे 85 टक्के नोटा बँक खात्यांमध्ये जमा होत आहेत, जे आमच्या अपेक्षेनुसार आहे.

एकूण नोटांमध्ये 2000 च्या नोटांची संख्या 3.62 लाख कोटी:

जेव्हा RBI ने 2000 च्या नोटा चलनातून काढून घेण्याचा निर्णय घेतला तेव्हाचा डेटा दर्शवितो की मार्च 2018 पर्यंत 6.73 लाख कोटी रुपयांच्या नोटा चलनात होत्या.

एकूण नोटांमध्ये 2000 च्या नोटांचा वाटा 37.3% होता. 31 मार्च 2023 पर्यंत हा आकडा 3.62 लाख कोटींवर आला होता. यापैकी 1.8 लाख कोटी रुपये परत आले आहेत.

2000 ची नोट 30 सप्टेंबरपर्यंत व्यवहारांसाठी वैध असेल:

नोटा मागे घेण्याच्या निर्णयानंतर, आरबीआय गव्हर्नर म्हणाले की ज्या लोकांकडे 2000 च्या नोटा आहेत ते 23 मे ते 30 सप्टेंबर या कालावधीत त्या बँकेत जमा करू शकतात किंवा इतर मूल्यांच्या नोटांसह बदलू शकतात.

या कालावधीत नोटा घेणे पूर्णपणे वैध आहे आणि कोणीही 2000 च्या नोटा स्वीकारण्यास नकार देऊ शकत नाही.

RBI 500 रुपयांच्या नोटा काढण्याचा किंवा 1000 रुपयांच्या नोटा पुन्हा चलनात आणण्याचा विचार करत नाहीये. रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नर यांनी जनतेला अशा प्रकारच्या अफवांवर विश्वास ठेवू नका असे आवाहन केले आहे. एमपीसीच्या बैठकीनंतर पत्रकारांशी संवाद साधताना आरबीआयचे गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनी ही माहिती दिली.