गेल्या दशकांत ऑनलाइन (Online Shopping) व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात विकसित झाला. वेगवेगळ्या संकेतस्थळावरून ग्राहक वस्तू ऑर्डर देऊ लागले. डिलिव्हरी पार्सलद्वारे थेट घरापर्यंत वस्तू मिळू लागल्या. कुटुंबामध्ये कोणी ना कोणी ऑनलाइन ऑर्डर (Order Online) देतच असतो. संबंधित व्यक्ती घरी असेल अथवा नसेल, त्या वेळी घरातील दुसरी व्यक्ती ते डिलिव्हरी पार्सल घेऊन ठेवते. इथपर्यंतचा प्रवास आज शक्य झाला आहे, या नव्या ई-कॉमर्सच्या रुपाने. यात आता सायबर गुन्हेगारांनी धुमाकूळ घालायला सुरवात केली आहे. त्याविषयी...

सायबर गुन्हेगार (Cyber Criminals) तुम्हाला एका विशिष्ट क्रमांकावरून कॉल करतात. ‘तुमचे पार्सल मुंबई (Mumbai) येथे कस्टम ड्युटीच्या कस्टडीमध्ये आलेले आहे. तपासणीसाठी माहिती हवी आहे,’ असे सांगून आपली वैयक्तिक माहिती विचारली जाते. ‘ट्रू कॉलर’सारख्या ॲपवर देखील ही नावे खरी वाटतात. इथून त्यांचा फसवणुकीचा ‘ट्रॅप’ सुरू होतो. वेगवेगळी माहिती विचारण्याच्या बहाण्याने वेगवेगळी कागदपत्रे ते आपल्याकडून घेतात. आपण नकळत ती देत जातो.

आपण चुकीचा व्यवहार केला आहे, असं ते दर्शवतात. त्यासाठी आपणास दंड झाला आहे, असे सांगण्यात येते. हा दंड त्वरित न भरल्यास कारवाई होऊ शकते, अशी बतावणी केली जाते. या भीतीपोटी ग्राहक त्वरित बँकेमध्ये जाऊन दिलेल्या अकौंट पैसे जमा करतात. वेगवेगळे प्रश्‍न विचारून आपणास संमोहित केले जाते. आपण या जाळ्यात अडकत जातो. वारंवार धमकीचे कॉल येऊ लागतात. शेवटी आपणास ऑनलाइन फसवणूक झाल्याचे समजते. हे टाळण्यासाठी कोणतेही अनोळखी क्रमांकाचे कॉल्स घेण्याचे टाळा.