मनातलं : कौशल्य स्पीड रीडिंगचे

आनंद महाजन/मोनिता महाजन
Thursday, 10 September 2020

स्पीड रीडिंग म्हणजे काय?
वेगवान वाचण्याची क्षमता ही एक महत्त्वपूर्ण कौशल्य आहे, विशेषत: दररोज मोठ्या प्रमाणात मजकूर वाचण्याची आवश्यकता आहे, उदा - विद्यार्थी, संपादक, वाचन उत्साही, संशोधक, व्याख्याते, शिक्षक आदी. यांच्यासाठी वेगाने वाचन करावे लागते.

स्पीड रीडिंग म्हणजे काय?
वेगवान वाचण्याची क्षमता ही एक महत्त्वपूर्ण कौशल्य आहे, विशेषत: दररोज मोठ्या प्रमाणात मजकूर वाचण्याची आवश्यकता आहे, उदा - विद्यार्थी, संपादक, वाचन उत्साही, संशोधक, व्याख्याते, शिक्षक आदी. यांच्यासाठी वेगाने वाचन करावे लागते.

ताज्या बातम्यांसाठी डाऊनलोड करा ई-सकाळचे ऍप

- पुण्याच्या बातम्या वाचण्यासाठी येथे ► क्लिक करा

स्पीड रीडिंग शिकणे का महत्त्वाचे?

  • आपण शाळेची पुस्तके आणि अध्याय सामान्य वेगापेक्षा अधिक जलद वाचण्यास सक्षम असाल, तर आपल्याला कसे वाटेल?
  • वेगवान वाचन शिकण्याचे सर्वांत महत्त्वाचे साधन आहे.
  • माणसाची सरासरी वाचनाची गती प्रति मिनिट सुमारे १५० ते २५० शब्दांदरम्यान असते. 
  • वेगाने वाचन करून ही क्षमता बहुतेक प्रकरणांमध्ये पूर्ण आकलनासह प्रति मिनिट ४०० शब्दांपर्यंत दुप्पट केली जाऊ शकते. 
  • यामुळे, बराच वेळ वाचला जाईल आणि आकलन सुधारेल.
  • परिच्छेदात सादर केलेली कारणे आणि संकल्पना समजणे सोपे होईल.

आजच्या जगात, आपल्याला कल्पना जलद मांडाव्या लागतील कारण लोकांना वेळ नसतो. वेगवान वाचन आपल्या शब्दसंग्रहात देखील सुधार करते. यामुळे आपल्या कल्पना जलद लिहिल्या जाऊ शकतात. त्यामुळे आपले जीवन आणि करिअर सक्षम होते. आपण बऱ्याच सामग्री वाचल्या असल्याने, हे सामाजिकरित्या व्यग्र राहण्याची आणि गटामध्ये सहजतेने बोलण्याची क्षमता वाढवते. आपल्याकडे ताज्या बातम्यांवरील विपुल शब्दसंग्रह आणि माहिती असल्याने आपण सहजपणे कोणत्याही विषयावर बोलू शकता. आपली लक्ष केंद्रित करण्याची क्षमता मोठ्या प्रमाणात सुधारते आणि नवीन शब्दांची आठवण आत्मविश्‍वास वाढवते आणि आपल्या ज्ञानात भर देते. वाढलेला आत्मविश्‍वास समस्या सोडवण्याची कौशल्ये सुधारतो, नावीन्यास प्रोत्साहित करतो आणि नेतृत्वगुण विकसित करण्यास मदत करतो. थोडक्यात, हे आपल्या आयुष्याच्या सर्व क्षेत्रात आपल्याला मदत करते, आपल्या जीवनात असे काहीच नसते जे त्यास स्पर्श करत नाही. वेगवान वाचन आपले जीवन बदलू शकते आणि आपल्यासाठी संधी निर्माण करू शकते.

स्पीड रीडिंगमधील कौशल्ये
स्कॅन/पाहणे -
वेगवान वाचनाचे हे सर्वांत महत्त्वाचे कौशल्य आहे. यात आपण मजकुरामधील संबंधित शब्द शोधणे आणि वाक्यातील प्रत्येक शब्द वाचणे शिकू शकाल.

वाचनाची शैली - परिच्छेदातील केवळ संबंधित वाक्यच वाचा, विशेषत: आपण या विषयाशी परिचित असाल, आपण मोठ्याने वाचत असाल तर सतत बोलण्यामुळे आपण थकून जाऊ शकता. यामुळे आपला वाचनाचा वेग कमी होईल.

आकलन शक्ती - आपण वाचलेले शब्द समजून घेण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. वेगाने वाचन केले जाते, तेव्हा आपण एकाच वेळी भिन्न शब्द वाचता आणि समजता, तेव्हा आपली आकलन करण्याची क्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढते.

एकाग्रता - एकाग्रता वाढविणे ही वेगवान वाचनाची गुरुकिल्ली आहे. शब्द पाहणे, कीवर्ड शोधणे, मजकुरातील कल्पना समजून घेणे यासारख्या अनेक गोष्टी करत असताना लहान मुले अधिक एकाग्रता वाढवतात.पुढील लेखात आपण वेगवान वाचन तंत्रांबद्दल अधिक जाणून घेऊ.

Edited By - Prashant Patil


स्पष्ट, नेमक्या आणि विश्वासार्ह बातम्या वाचण्यासाठी 'सकाळ'चे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Web Title: article anand and monika mahajan on speed reading